Po 26 latach ponownie na zamku Powrót arcyksiężnej.
2 września br. księżna Maria Krystyna Habsburg, córka Karola Olbrachta Habsburga, ostatnich przed wojną właścicieli browaru, zamku i innych posiadłości na Żywiecczyźnie, odebrała klucze do apartamentu, jaki w Nowym Zamku przygotowały dla niej władze miasta Żywca i powiatu żywieckiego.
Przypomnijmy, że o powrocie do Żywca księżnej Marii Krystyny Habsburg zaczęło się mówić w zeszłym roku. Wtedy zapadła decyzja, że księżna będzie mogła zamieszkać w Nowym Zamku, a gest ten jest symbolicznym zadośćuczynieniem rodzinie, która zrobiła dla Żywiecczyzny bardzo dużo, a po wojnie została pozbawiona wszystkich dóbr.
W kwietniu tego roku na wspólnym posiedzeniu zarządów miasta i powiatu zapadła decyzja o przekazaniu mieszkania, którego remont sfinansuje miasto. Niedzielną uroczystość wręczenia kluczy poprzedziła msza św. w intencji księżnej Marii Krystyny Habsburg i jej rodziny: księżnej Renaty Marii Lorena - Zuletta-Idato wraz z mężem Edwardem - ambasadorem Hiszpanii (przyjechali z Hiszpanii), księcia Karola Stefana Habsburga ze Szwecji. Z powodu złego stanu zdrowia nie dotarł do Żywca Kazimierz Badeni, przyrodni brat Habsburgów.
Hejnałem żywieckim oraz góralskim w wykonaniu kapeli Reprezentacyjnego Folklorystycznego Zespołu
Miasta Żywca Ziemia Żywiecka rozpoczęto uroczystości przed Nowym Zamkiem.
Stanisław Baczyński - przewodniczący Rady Powiatu, wręczył księżnej akt użyczenia mieszkania o treści: "Rada Powiatu Żywieckiego w dowód uznania i wdzięczności za wkład rodziny Habsburgów włożony w rozwój Żywiecczyzny oddaje Jej Wysokości Arcyksiężnej Krystynie Marii Habsburg w użyczenie lokal mieszkalny w budynku Nowego Zamku żywieckiego. Niechaj ten dar będzie dla Arcyksiężnej wspomnieniem lat dzieciństwa spędzonych na Żywiecczyźnie".
Wzruszona księżna powiedziała między innymi:" Postaram się pracować dla dobra Żywca i jego okolic w miarę moich możliwości. Bardzo cenię sobie to, a także obywatelstwo honorowe miasta, które nadał mi swego czasu burmistrz Pawlik. Jestem niezmiernie wzruszona".
Następnie Antoni Szlagor - przewodniczący Rady Miasta i Janusz Kudłacik - burmistrz Żywca wręczyli księżnej klucze do mieszkania w pałacu oraz poświadczenie zameldowania księżnej na pobyt stały w Żywcu, w Nowym Zamku, ul. Zamkowa 4, z dniem 31 sierpnia 2001r. Po poświęceniu mieszkania Maria Krystyna osobiście zawiesiła przy drzwiach wejściowych
ozdobną podkowę, którą ofiarowały jej "na szczęście" władze miasta.
Apartament ma 85m2 powierzchni. Składa się z sypialni, salonu, kuchni z aneksem jadalnym, a w amfiladzie kuchni znajduje się łazienka.
Andrzej Śliż - radny miejski, pracując społecznie, mieszkanie zaprojektował i pełnił nadzór techniczny.
Polonezem As-dur, opus 40, nr 1 Fryderyka Szopena, uchodzącym za symbol patriotycznej Polski, w wykonaniu pianisty Tomasza Koniecznego, rozpoczęto w sali lustrzanej uroczystości związane z przekazaniem kluczy do mieszkania księżnej Marii Krystynie.
Janusz Kudłacik podziękował władzom Towarzystwa Miłośników Ziemi Żywieckiej za inspirujące działania w sprawie przekazania księżnej mieszkania, a także wykonawcom i sponsorom.
Antoni Szlagor przypomniał gościom i żywczakom historię i dokonania rodziny Habsburgów. Zacytował bardzo wzruszający fragment listu księżnej Marii Krystyny, który skierowała swego czasu do Rady Miasta Żywca: "W dniu 28 marca 1992r. w Davos nastąpiło uroczyste wręczenie paszportu III Rzeczypospolitej. Ten dokument z pięknym ukoronowanym orłem jest moim najcenniejszym skarbem""
Z kolei przewodniczący RM i burmistrz wręczyli rodzinie Habsburgów przyznane pośmiertnie, arcyksięciu
Karolowi Olbrachtowi i arcyksiężnej Alicji Ankarcrona medale: Zasłużony dla miasta Żywca, które rodzina przekazała do żywieckiego Muzeum.
Bardzo ciepłe i wzruszające słowa radości skierowali do arcyksiężnej Marii Krystyny minister transportu i gospodarki morskiej Jerzy Widzyk, przedstawiciel Ministerstwa Spraw Zagranicznych - radca ministra Bartoszewskiego - Stanisław Kozłowski, attache kulturalny Ambasady Szwecji - Marianne Waltz, prezes TMZŻ - Józef Janoszek.
Księżna nie ukrywała wzruszenia. Zwracając się do zebranych w sali lustrzanej gości i mieszkańców Żywca
powiedziała : Z głębi serca, bardzo serdecznie pragnę podziękować Państwu za ten niezwykły dar serca w postaci kluczy do mieszkania w moim rodzinnym domu. Powiem krótko, że w dniu dzisiejszym dzięki sercu jakie okazali mi mieszkańcy Żywca, a także przedstawiciele władz miasta spełniły się moje największe marzenia, marzenia powrotu do rodzinnego miasta. Marzyłam o powrocie do ojczystego kraju, lecz nie sądziłam, że dane mi będzie zamieszkać w domu moich przodków. Dzisiejszy dzień ma dla mnie szczególny wymiar, ...... myślę, że właściwym określeniem będzie to jeśli powiem, że jest najszczęśliwszym dniem mojego życia. ..... Dziękuję wam wszyscy moi drodzy przyjaciele, Bóg zapłać za piękne dary i okazane serce.
Koncert w wykonaniu pianisty Tomasza Koniecznego i młodego wirtuoza skrzypiec z Białorusi Artioma Shishkova, ucznia prof. Edwarda Kuczyńskiego, zakończył spotkanie w sali lustrzanej, po którym w salonie niebieskim goście władz miejskich spotkali się na raucie z rodziną Habsburgów.
W godzinach popołudniowych w sali MOKiS-u przy Al. Wolności odbył się koncert charytatywny pod patronatem władz samorządowych miasta Żywca i rodziny Habsburgów.
Tekst i zdjęcia: A. Matlakiewicz
