Nasz XX Wiek.
1951
Od 1949 roku nastąpiła w kraju, w tym w Żywcu szybka likwidacja sektora prywatnego w handlu i usługach. W mieście handel i usługi przechwyciła
Powszechna Spółdzielnia Spożywców "Społem" ( PSS "Społem"). W Żywcu PSS "Społem posiadała 22 sklepy spożywcze, jeden owocowo warzywniczy, jeden cukierniczy, dwa chemii gospodarczej, 5 tekstylno odzieżowych, 10 masarskich, 6 z pieczywem, 7 zakładów usługowych, 3 gospody, 2 stołówki, 2 bary, jedną kawiarnię, jedną masarnię, jedną ciastkarnię, jedną wytwórnię wód gazowanych. W roku 1958 PSS miała już w Żywcu 60 sklepów. Malała ilość sklepów prywatnych. Na podstawie umowy z PZGS, PSS opanowała w całości handel i usługi na terenie Węgierskiej Górki.
Na bazie przedwojennej fabryki chemicznej w Zabłociu powstały Żywieckie Zakłady Przetwórcze "Las". W chwili przejęcia zakład zatrudniał 26 pracowników. Uruchomiono tu produkcję dżemów, syropów, soków i win owocowych. W latach 60. i 70. w zakładzie tym rozbudowany był system pracy nakładczej.
O ile z kolejami uporano się dość szybko, o tyle pozostałe drogi i mosty w 99% o nawierzchni tłuczniowej były problemem gospodarczym numer jeden. Sieć dróg gminnych remontowana była przy pomocy szarwarków, a na drogach pozostałych zaobserwować można było kupy kamieni, a obok nich dróżników odpowiedzialnych za stan nawierzchni powierzonego im odcinka drogi. Inwestycje drogowe były i są bardzo kosztowne. One to pochłaniały znaczny odsetek budżetów gminnych i budżetu powiatowego. Pierwszą nawierzchnię smołową położono na drodze relacji Żywiec Bielsko. W roku 1951 oddano do użytku żelbetonowy most na rzece Koszarawie w Jeleśni. Na odbudowę czekał most na Sole w Żywcu i wiele innych mostów drewnianych w całym powiecie. Na 42 km dróg miejskich, tylko 5 km posiadało trwałą nawierzchnię.
W roku 1947 szpital żywiecki posiadał 120 łóżek i zatrudniał 7 lekarzy. W roku 1951 szpital został rozbudowany. W powiecie zatrudnionych było 19 lekarzy, 37 położnych, 25 pielęgniarek i 8 dentystów. Czynnych było 9 ośrodków zdrowia.
Do roku 1957 powstały 3 dalsze ośrodki zdrowia, jedna spółdzielnia zdrowia, 7 przychodni zakładowych, 4 punkty lekarskie, 3 izby porodowe. Powstała Stacja Sanitarno Epidemiologiczna (SANEPID), powiatowa przychodnia specjalistyczna.
W roku 1957 w powiecie zatrudnionych było już 39 lekarzy. Do najważniejszych problemów zdrowotnych tego okresu należało zwalczanie nowej choroby Hainego Medina i szerzącej się gruźlicy.
W roku 1970 szpital w dalszym ciągu dysponował 283 łóżkami. Ulokowany był w 4 budynkach. W nowym budynku planowanym pierwotnie na mieszkania dla lekarzy ulokowano oddział dziecięcy na 50 łóżek, nowy budynek wzniesiono też dla potrzeb oddziału wewnętrznego na 69 łóżek. W budynku głównym, XIX wiecznym, była ginekologia i położnictwo - 45 łóżek i chirurgia - 76 łóżek. W oddzielnym budynku znajdował się oddział zakaźny - 42 łóżka.
Szpital zatrudniał w 1970 roku 18 lekarzy, 65 pielęgniarek, 10 położnych i 7 laborantów. Przy żywieckim szpitalu dobrze funkcjonował Punkt Krwiodawstwa i zmodernizowana pracownia rentgenologiczna.
W roku 1961 w Fabryce Papieru tamtejsze koło PCK zorganizowało pierwszą zbiorową akcję oddawania krwi. W roku 1983 powstała przy PCK w Żywcu Rada Powiatowa Honorowych Dawców Krwi z przewodniczącym Janem Jastrzębskim na czele. Jego następcą był Janusz Grajcarz, a po nim Wiesław Tomiczek. W latach 90. żywiecka Rada HDK należała do najaktywniejszych na Podbeskidziu.
Budowa nowego szpitala w Żywcu była przedmiotem zainteresowania władz powiatowych od lat 70, ale decyzji w tej sprawie nie podjeto do dnia dzisiejszego.
W roku 1985 powstał Społeczny Komitet Budowy Szpitala Rejonowego w Żywcu z Wenancjuszem Maultzem na czele. W 1987 r. komitet otrzymał wskazanie lokalizacyjne na 12 hektarowym polu Lisickiej w Sporyszu. Do roku 1992 komitet zakupił na potrzeby szpitala 5,22 ha gruntu. W latach 90. w dobie transformacji ustrojowej koncepcja budowy nowego szpitala rejonowego w Żywcu upadła.
W 1998 r. powstała w Żywcu Grupa Inicjatywna Pomocy Szpitalowi Żywieckiemu. Grupa ta gromadziła środki na doposażenie istniejącego szpitala oraz urządzenie w nim oddziału intensywnej opieki medycznej. W dniu 20 listopada 1999 r. odbyła się uroczystość otwarcia Oddziału Anestezjologii i Intensywnej Terapii. Był to nowocześnie wyposażony 4 łóżkowy oddział umożliwiający ratowanie w stanach zagrożenia życia. W tym samym dniu oddano do użytku 20 łóżkowy oddział rehabilitacyjny dla przewlekle chorych. W roku 1951 uruchomiono w Żywcu stację pogotowia ratunkowego.
1952
22 lipca 1952 roku Sejm uchwalił konstytucję, która obowiązywała w Polsce do uchwalenia Małej Konstytucji w roku 1992.
27 września utworzone zostało w Żywcu nowe przedsiębiorstwo handlowe, państwowe pod nazwą Miejski Handel Detaliczny (MHD). MHD prowadziło handel detaliczny artykułami spożywczymi i przemysłowymi. W roku następnym MHD dysponowało już 14 sklepami, a w 1958 40 -toma. Największą zasługą tej instytucji było wybudowanie i oddanie do użytku domów towarowych CENTRUM przy ulicy Kościuszki /1972 r./ i Dworcowej, obecnie domy towarowe spółki "Savia". Długoletnim dyrektorem MHD w Żywcu i inicjatorem budowy domów towarowych była Janina Krysztof - dyrektor tego przedsiębiorstwa.
W Ujsołach powstał Zespół Pieśni i Tańca "Juhas". Założycielem i kierownikiem zespołu był Bronisław Zaremba. Opiekę nad zespołem od początku jego powstania sprawował miejscowy Tartak.
W Soblówce gmina Ujsoły oddano do użytku drewniany kościółek p.w. Niepokalanego Serca Marii". Od roku 1991 Soblówka stała się samodzielną parafią. Pierwszym proboszczem był ks. Stanisław Króżel.
W roku 1952 w powiecie żywieckim wobec usilnej agitacji władz powstały 3 rolnicze spółdzielnie produkcyjne: w Suchej, w Rychwałdzie i w Moszczanicy. W roku następnym 1953 było ich już 9. Nowe powstały w Łodygowicach "Iskra", w Ślemieniu "Zwycięstwo", w Lipowej "Wyzwolenie", w Żabnicy "Armii Czerwonej", w Lasie "Nowe Życie", w Kurowie "Przyszłość", w Czańcu "Przebój", w Oczkowie "Nowa Wieś", w Milówce "Podhalanka", w Kobiernicach "Hanki Sawickiej". Spółdzielnie te zrzeszały po kilku rolników z małym areałem ziemi. Były słabe ekonomicznie. W życiu wsi nie odgrywały prawie żadnej roli, ale w oczach władz były przysłowiowym oczkiem w głowie. W roku 1956 zostało ich zaledwie pięć. W Rychwałdzie, Moszczanicy, Ślemieniu, Łodygowicach i Czańcu. Zrzeszały one łącznie 116 rolników, gospodarowały na 116 hektarach ziemi, chowano w nich 37 sztuk bydła, 70 szt. trzody i 10 koni. Po odwilży październikowej zachowały się 2 takie spółdzielnie; Iskra w Łodygowicach i Płomień w Milówce.
Od 1949 roku z chwilą kiedy zaczęto likwidować sektor prywatny, w handlu pojawił się deficyt artykułów spożywczych. Wówczas to wprowadzono dla chłopów obowiązkowe dostawy mleka, zboża i mięsa. Ponadto limitowano uprawę roślin przemysłowych, rzepaku, lnu i buraków cukrowych. Dla chłopów było to wielkie utrapienie, ponieważ ceny skupu w ramach obowiązkowych dostaw były niższe od cen wolnorynkowych. Do ściągania obowiązkowych dostaw angażowany był aparat GS, partyjny i administracyjny. Uchylający się od tego obowiązku chłopi traktowani byli jako wrogowie ludu.
1953
1 września 1953 rozpoczęło pracę Liceum Pedagogiczne w Żywcu ( 1953 - 1973). Była to szkoła średnia, pięcioletnia, kształcąca kadry nauczycieli dla szkół podstawowych. Przez cały czas istnienia szkoły jej dyrektorem był Stanisław Cader. Szkole oddano budynek dawnej szkoły podstawowej żeńskiej przy ulicy Zielonej. Na miejscu pozostała Szkoła Cwiczeń, której kierownikiem był Władysław Latkiewicz. Szkoła miała charakter rozwojowy. W okresie szczytowym uczyło się tu w 15 oddziałach około 700 uczniów. Ponieważ młodzież rekrutowała się z odległych nieraz wsi powiatu żywieckiego, ale także innych powiatów, staraniem dyrekcji szkoły nadbudowano jedną kondygnację w której powstał internat na 160 miejsc. Wybitne grono nauczycielskie zapewniło młodzieży wysoki poziom naukowy, dobre przygotowanie do zawodu, odpowiednie kwalifikacje ideowe, przygotowanie do życia w rodzinie i społeczeństwie. Absolwenci tej placówki w liczbie 947 jeszcze do dziś stanowią podstawowy trzon kadry nauczającej wielu szkół w naszym powiecie.
H. Woźniak
