MAJOWE ŚWIĘTA I ROCZNICE.
Maj jest niewątpliwie najpiękniejszym miesiącem roku. Ziemia pokrywa się soczystą zielenią. Przyroda budzi się do życia. Nam Polakom maj kojarzy się też z szeregiem pięknych świąt i rocznic i innych uroczystości, w których chętnie uczestniczymy.
* 1maja - święto pracy i międzynarodowej solidarności ludzi pracy z całego świata. Do niedawna obchodzone hucznie i z rozmachem. Dziś skromnie i nieśmiało na ulice większych miast polskich wyjdą grupy manifestantów by zaprotestować przeciwko bogaceniu się i życiu ponad stan jednych i postępującej pauperyzacji większości społeczeństwa, przeciwko bezrobociu i zwiększającej się liczby bezdomnych, przeciwko wojnie, przemocy, zagrożeniom życia i bezpieczeństwa obywateli, przeciwko wielu innym dolegliwościom i utrapieniom dnia codziennego milionów Polaków.
* 3 maja 1791 roku postępowa część szlachty pod przewodnictwem marszałka Sejmu 4 letniego Stanisława Małachowskiego, skupiona wokół króla Stanisława Augusta Poniatowskiego i Kuźnicy Kołłątajowskiej, korzystając z nieobecności przeciwników reform i poparcia ludu warszawskiego, uchwaliła konstytucję. Była to pierwsza w Europie, a druga na świecie ( po Stanach Zjednoczonych AP - 1787 r.) nowoczesna konstytucja oparta na monteskiuszowskim podziale władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Z powodu warcholstwa i reakcyjnej postawy części magnaterii i szlachty, nigdy nie weszła w życie. A szkoda, bo losy naszego narodu i państwa potoczyłyby się zupełnie inaczej.
* 8 maja 1945 r. skapitulowały Niemcy hitlerowskie, a tym samym zakończyła się wojna w Europie. 9 maja do niedawna jeszcze obchodziliśmy uroczyście Dzień Zwycięstwa. Ostatnimi laty dzień ten został z kalendarza usunięty, dlatego jak mówią niektórzy, że w dniu tym rocznicę zakończenia wojny obchodzi się w Rosji. A szkoda, bo była to po pierwsze okazja dania należnej satysfakcji wszystkim bez wyjątku kombatantom, po drugie przypomnienie młodemu pokoleniu tragizmu i okropności wojny. Może wówczas nie byłoby w Polsce takich profesorów uniwersyteckich, którzy negują istnienie komór gazowych w obozach koncentracyjnych.
* W dniach 11 - 18 maja 1944 roku II Korpus Polski dowodzony przez generała Władysława Andersa, stoczył we Włoszech, największą w tej części Europy bitwę o klasztor i wzgórze Monte Cassino. Odniesione zwycięstwo otworzyło aliantom drogę na Rzym i Bolonię. W bitwie o Monte Cassino poległo 860 oficerów i żołnierzy polskich, których pochowano na cmentarzu pod wzgórzem. Po latach wśród swoich żołnierzy pochowany został ich dowódca. A maki - jak mówi piosenka - rosnące na okolicznych wzgórzach są czerwieńsze, bo z polskiej wzrosły krwi.
* 4 maja - Floriana, patrona strażaków. W roku ubiegłym przy kościele parafialnym w Zabłociu p.w. św. Floriana, oraz na Rynku żywieckim odsłonięto pomniki tego świętego. Ten szczególny kult św. Floriana w Żywcu, wynika z tego, że miasto jeszcze w II połowie XIX wieku drewniane, ulegało częstym pożarom. Największy z nich w roku 1857 strawił stojący na środku Rynku ratusz miejski, domy w Rynku oraz w ulicach Krakowskiej, Starożywieckiej, Łazienkowej i Podgórze. Następne dwa wielkie pożary w centrum miasta miały miejsce w roku 1871, i wtedy to powstała inicjatywa założenia w Żywcu straży pożarnej. Od tego czasu dzielni strażacy bronią swoje miasto przed ogniem, a ostatnio także przed skutkami powodzi i innymi klęskami żywiołowymi.
* W pierwszej dekadzie maja, dawno, dawno temu, odbywały się "Dni Oświaty, Książki i Prasy". Wówczas to księgarze wychodzili z książką na ulice, skwery, do szkół i parków, a przechodzień miał okazję zatrzymać się, wziąć książkę do ręki i czasem kupić. Młodzież szkolna organizowała stoiska z książką i prasą na podwórkach i korytarzach szkolnych. Kto miał ochotę, dowiedział się co dzieje się na księgarskim rynku wydawniczym. Dziś nie ma już kiermaszy z książką. Książki stoją sobie spokojnie na półkach księgarskich, a jest ich dużo, ale są drogie, dlatego nabywców jest mało. Czytelnictwo spada. Biblioteki też narzekają na brak środków na zakup książek.
* 15 maja popularne imieniny - Stanisława i Zofii. Przysłowie mówi, że "św. Zofia, kłosy rozwija". Zośka kończy też okres tzw. "zimnych ogrodników" - Pankracego, Serwacego i Bonifacego". Po 15 maja, jak zalecają ogrodnicy można siać ogórki do gruntu i inne rośliny wrażliwe na przymrozki.
Z majem wiążą się też majówki. Dawno temu, kiedy nie było jeszcze radia ani telewizji, wieczorem kiedy słońce miało się ku zachodowi, szczególnie na wsi młodzież, dzieci i dorośli udawali się pod przydrożne kapliczki i figury religijne na śpiewy majowe. Odmawiano tam litaniię do Matki Boskiej i śpiewano pieśni maryjne. Dziś zwyczaje te należą już do rzadkości. W maju przypadają też rocznice papieskie. 22 maja br. minie 4 lata od chwili pobytu Jana Pawła II w Żywcu. Karol Wojtyła urodził się 18 maja 1920 roku, a w maju 1938 roku zdał egzamin dojrzałości w Liceum Ogólnokształcacym w Wadowicach.
Opr. H. Woźniak
