Rocznica bitwy pod Lenino
12 października br. minęła 57 rocznica bitwy pod Lenino - chrztu bojowego 1 Dywizji Piechoty im. T.Kościuszki uformowanej w Sielcach nad Oką. Z inicjatywy komunistów polskich przebywających od września 1939 r. w ZSRR w marcu 1943 r. utworzono Związek Patriotów Polskich. Do ścisłego kierownictwa tej organizacji należeli: Wanda Wasilewska, Alfred Lampe, Aleksander Zawadzki, Włodzimierz Sokorski, Roman Zambrowski i Zygmunt Berling. Grupa ta ściśle współpracowała ze Stalinem w celu doprowadzenia do zorganizowania wojska polskiego w ZSRR, całkowicie niezależnego od Rządu Emigracyjnego. Założenia ideowo-programowe ZPP były całkowicie zbieżne z ideologią PPR. W maju 1943 r. Stalin wyraził zgodę na formowanie 1 Dywizji im. Tadeusza Kościuszki. Jej dowódcą mianowano płk. Zygmunta Berlinga. Organizowanie dywizji rozpoczęto w Sielcach nad Oką. Umundurowanie, uzbrojenie i aprowizację zapewniła strona radziecka. Silnie zaznaczył się brak polskich oficerów. Zostali oni bowiem wymordowani wiosną 1940 r., a pozostali opuścili ZSRR wraz z armią Andersa. W tej sytuacji w zdecydowanej większości stanowiska dowódcze objęli oficerowie radzieccy, z których część mogła wykazać się pochodzeniem polskim. Do końca lipca z całego terytorium ZSRR przybyło do Sielc ok. 16 tyś. ochotników. Była to w większości ludność chłopska, która w 1940 r. została wraz z rodzinami deportowana na Syberię, Daleki Wschód i do Kazachstanu. Wstąpienie do wojska polskiego stanowiło dla nich jedyną szansę opuszczenia miejsca zesłania. (Historia Polski 966 - 1989 Bogusława Gałka str. 167 ). 12 i 13 października żołnierze 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki stoczyli na polach pod Lenino, ciężki i krwawy bój. Dywizja nie w pełni przygotowana do walki i pozbawiona wsparcia ze strony sąsiednich oddziałów sowieckich poniosła olbrzymie straty. W nocy z 13 na 14 października 1943 r. została wycofana z pola walki i zastąpiona jednostkami radzieckimi. Statystyka bitwy jest wymowna: dywizja wspólnie z oddziałami sowieckimi opanowała trzy punkty oporu wroga, eliminując z walki 1,8 tyś. żołnierzy niemieckich. Do niewoli wzięto 326 Niemców, zdobyto działa, moździerze i inny sprzęt. Straty własne dywizji wyniosły 510 poległych i zmarłych z odniesionych ran, 1776 rannych oraz 652 zaginionych.
