Czas przypomnieć ojców dzieje
W naszych
artykułach często pojawiają się nazwiska Komorowskich.
Godzi się przypomnieć nieco historii tego, tak ważnego dla
Żywiecczyzny, rodu.
Komorowscy herbu Korczak
wywodzili się z Komorowa w Małopolsce. Piotr Komorowski w
1440 roku znalazł się wraz z braćmi Mikołajem i Marcinem w
obozie wyprawiającego się po koronę węgierską Władysława
Jagiellończyka (nazwanego później Warneńczykiem), który
powierzył mu starostwo spiskie. W latach następnych, wchodząc
w układy z panami węgierskimi i polskim królem Kazimierzem
Jagiellończykiem, nie gardząc rozbojem i łupieżami, stał
się żupanem Liptowa i Orawy. Jego olbrzymie dobra na
pograniczu polsko-węgierskim, opisane przez A. Komonieckiego,
składały się z 97 wsi, 4 miast, 12 far i 1000 ról.
Nazywany był królem ziemi liptowskiej i orawskiej.
W roku 1450 jako pan na Żywcu
występuje Mikołaj Strzała herbu Kotowicz. Przed rokiem 1460
właścicielem Żywca został rycerz rozbójnik, Włodek Skrzyński
herbu Łabędź, który wraz z Bożywojem Skrzyńskim
podejmował wyprawy łupieskie na ziemie sąsiadów (m. in.
księstwo oświęcimskie i zatorskie). W roku 1460 Piotr
Komorowski i starosta krakowski Mikołaj Pieniążek ze swymi
wojskami poskromili Włodka Skrzyńskiego. Zdobyli zamek żywiecki,
a nieco później ostatecznie pokonali Skrzyńskiego burząc
zamek Na Wołku i warownię na Bukowcu (dzisiejsza Porąbka).
Pokonany Skrzyński sprzedał Żywiec w roku 1465 Kazimierzowi
Jagiellończykowi, a król podarował go Piotrowi
Komorowskiemu. Komorowscy osiedli w Żywcu dopiero po utracie
w roku 1474 Liptowa i Orawy, które odebrał im król węgierski
Maciej Korwin. Stało się to w odwecie za militarną pomoc
polskiemu królowi w nieudanej próbie osadzenia w roku 1471
na tronie węgierskim polskiego królewicza Kazimierza (późniejszego
świętego), syna Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety
Rakuszanki (pochodziła z Węgier).
ZABŁOCIE
Wieś Zabłocie istniała,
wraz z dwunastoma najstarszymi wioskami rozlokowanymi wokół
miasta Żywca, już w roku 1474. Wówczas, jak wspomniano powyżej,
Komorowscy osiedlili się w Żywcu. Najstarszy zapis nazwisk
mieszkańców Zabłocia znajdujemy w: "Inwentarzu dóbr
żywieckich" z roku 1715, gdzie notowana jest jako wieś
rolna należąca do założonego w 1608 roku folwarku
"klucza starożywieckiego" (wraz z Zarzeczem,
Zadzielem, Tresną, Czernichowem i Międzybrodziem).
Wieś podzielona była na 11
ról, na których osadzono 22 rolników na półrolkach.
Posiadali oni po 4 konie, odrabiali pańszczyzny tygodniowo po
2 dni konne i rocznie po 4 dni powabne (na wezwanie). Ponadto
płacili czynsze i dostarczali do dworu daniny: raki, jarzębie,
gęsi, kury, kapłony, jaja i cielę. Mieli też obowiązek
przędzenia oprawy lnianej, dostarczania drzewa i przywozu
soli z Wieliczki, którą wożono do Kamesznicy, gdzie była
zbywana na Śląsk i Morawy.
Półrolnikami byli: Marcin
Pawlus, Marcin Pawlus (drugi), Tomek Sanetra, Janek Stokłosa,
Grześ Herzyk, Mateusz Brat, Sobek Stawarz, Sobek Stawarz
(drugi), Florian Biernat - karczmarz, Florian Biernat, Jan
Przyborowski, Sobek Kiełbas, Kuba Pawlus, Nikodem Biernat -
sołtys, Wojtek Kłosak, Kazimierz Kłosak, (?) Szymla, Mikołaj
Janeczko, Błażej Gawin, Jędrzej Piwowar, Piotr Biel, Florek
Bujak.
We wsi były 2 młyny. Młynarzami
byli: Grzegorz Szafrański i Marcin Pawlus.
Warto zauważyć, że Zabłocie
było wówczas największą wsią rolną w kluczu starożywieckim
z 88 końmi. Tresna miała 112 koni, lecz była wsią zarębną,
gdzie było 56 zarębników zajmujących się przede wszystkim
pracą w lesie i zwózką drzew do brzegów Soły.
Józef Pszczółka
