kompleksu Starego Zamku i Parku Habsburgów w Żywcu

Nad Sołą i Koszarawą - nr 1 (224) - 1 Styczeń 2008

   |poprzedni artykuł|   |spis treści|   |archiwum|   |strona główna|    |następny artykuł| 



Biblioteka Samorządowa otwarta

15 grudnia 2007 roku w "Siejbie" - nowej siedzibie Biblioteki Samorządowej, w 115. rocznicę powstania odbyła się uroczystość oddania w użytkowanie nowej siedziby biblioteki. Po okolicznościowej Mszy świętej, odprawionej przez proboszczów Władysława Fidelusa i Stanisława Kozieła, wstęgę biblioteki w towarzystwie władz miasta, powiatu i gmin oraz licznie zgromadzonej publiczności przeciął ordynariusz Diecezji Bielsko-Żywieckiej ks. bp Tadeusz Rakoczy. Kilkanaście miesięcy trwał remont "Siejby". Wymieniono dach, stolarkę okienną i drzwiową, instalacje wewnętrzne i podłogi. Na piętrze, we wschodniej części budynku, wyburzono ścianki działowe. Ściany pomalowano na jasne kolory, w budynku zrobiło się jasno, ciepło i przytulnie. Dopiero wprowadzenie centralnego ogrzewania uczyniło ten budynek przytulnym, szczególnie w porze grzewczej. Bo, jak wspominają byli pracownicy Muzeum, było tam zawsze zimno. Remont wspomagany z funduszów Unii Europejskiej kosztował prawie 2 miliony złotych. Środki finansowe potrzebne na remont i adaptację pochodzą z funduszy europejskich z Programu INTERREG IIIA Polska Republika Słowacka.

W dawnej sali wystawowej są teraz katalogi. Biblioteka posiada dział książek słowackich, jest dobrze wyposażona i skomputeryzowana. O ile się nie mylę, jest to już piąta siedziba tej biblioteki. Powstała przy ulicy Kościuszki, potem była w budynku ratuszowym w Rynku, potem w Starym Zamku, a ostatnio przy Dworcowej w Zabłociu.

Skąd "Siejba"? W przekazach ustnych dom ten uważany jest za jeden z najstarszych w mieście Żywcu. Pierwotnie budynek ten stanowił trzy osobne kamienice, które zostały przebudowane i połączone w XVIII wieku. MACIEJ NAWRATIL ur. 16.02.1844 r. w Wolfirsch Datschitz na Morawach - przedsiębiorca kamieniarki, który przywędrował do Żywca z żoną Marią z d. Dvorak oraz dwoma córkami.

Tutaj zakupił kamieniołomy w Zadzielu, Czernichowie i w Jeleśni, i tutaj prowadził działalność. Po jakimś czasie zakupił duży murowany budynek, obecnie ul. Kościuszki 5 /prawdopodobnie dawny dom księży mansjonarzy /data zakupu nie jest znana/, zlokalizowany na działce przylegającej do cmentarza przykościelnego. Dom ten wtedy nazywano "Nawratilówką".

Maciej Nawratil z rodziną zamieszkiwał w jednej części domu /tj. części budynku od strony kościoła/, natomiast w drugiej części domu /tj. obecnie od ul. Zamkowej/ otworzył hotel pod nazwą "Europa", w budynku tym mieściła się również restauracja. W obszernych piwnicach domu stały beczki z miodem i winem dla gości.

W roku 1910 M. Nawratil na swój koszt wykonał wszelkie prace kamieniarskie przy budowie Pomnika Grunwaldzkiego. Z racji prowadzonej działalności kamieniarskiej miał on niemały wkład w upiększanie miasta - chodzi o bruki i chodniki. Jednak sporo pieniędzy wpłacił do kasy Rady Powiatu jako kary pieniężne za wielokrotnie niszczenie dróg w powiecie przez zatrudnianych furmanów do rozwożenia kamienia z kamieniołomów.
M. Nawratil był Prezesem Towarzystwa C.K. Weteranów Wojskowych w Żywcu pod Protektoratem Jego C.K. Wysokości Arcyksięcia Karola Stefana.

M. Nawratil był weteranem wojskowym bitwy pod Konigretz w 1866 r. Od jesieni 1902 r. został Obywatelem Miasta, zmarł 25.03.1918 r. w Żywcu i jest pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Przemienienia Pańskiego. Po Jego śmierci w "Nawratilówce" zamieszkiwała żona z córkami.

Około roku 1921 żona Maria sprzedała dom Towarzystwu Rolniczemu "Siejba", któremu prezesował właściciel dóbr moszczanickich Władysław Kępiński. W okresie międzywojennym obiekt mieścił także organizację "Strzelec" oraz mieszkania lokatorskie. Po II wojnie światowej budynek wymagał gruntownego remontu, był bardzo zniszczony działaniami wojennymi. W roku 1950 do Siejby wprowadzono Muzeum. Kapitalny remont trwał prawie 10 lat .

Hieronim Woźniak

do góry


Copyright © Nad Sołą i Koszarawą. Wszystkie prawa zastrzeżone.