Czy wiecie że?
Rok 1955
Powstało Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej (MPGK). W jego skład weszły FGM, groby wojenne, pralnia, lasy miejskie, wodociągi, oczyszczanie miasta, hotel miejski, budownictwo mieszkaniowe, studnie publiczne, melioracje, zieleń, oświetlenie miasta, łaźnia miejska. PGKiM otrzymało nieruchomości po gazowni miejskiej.
Trwała elektryfikacja wsi. To wielkie przedsięwzięcie cywilizacyjne realizowane było przeważnie sposobem gospodarczym, przy minimalnym wsparciu państwa. W roku 1955 elektryfikowało się jednocześnie 17 wsi, w tym m.in. Stryszawa, Rychwałd, Sopotnia Wielka, Krzyżowa, Rychwałdek, Łękawica, Przyłęków, Gilowice, Sól, Żabnica, Nickulina.
W roku 1956 do elektryfikacji przystąpiło 12 wsi, a w roku 1957 - 10. Elektryfikację wsi na Żywiecczyźnie zakończono w roku 1965.Do zelektryfikowania pozostały przysiółki i pojedyncze zagrody położone w znacznym oddaleniu od istniejącej sieci energetycznej
Znaczne sukcesy powiat żywiecki w minionym 10-leciu zapisał na polu rozwoju oświaty. Większość szkół to były pełne szkoły siedmioklasowe (87). Inspektor szkolny Stefan Majkut zadbał o budowę nowych szkół i modernizację już istniejących. Celowi temu służył Fundusz Budowy Szkół, chociaż do roku 1956 część zebranych na terenie powiatu kwot przechwytywał Kraków. Do końca roku 1956 wybudowano w powiecie 22 nowe szkoły, przywieziono, postawiono i przystosowano do celów szkolnych 9 baraków, rozbudowano i zmodernizowano 35 szkół. Dla dzieci z odległych przysiółków uruchomiono 4 internaty (Międzybrodzie Bialskie, Rajcza, Rycerka Kolonia i Koszarawa Bystra) ze 140 miejscami. W szkołach podstawowych zatrudnionych było 536 nauczycieli. W powiecie w roku 1956 czynnych było 59 przedszkoli.
Dużo uwagi ówczesne władze poświęcały rozwojowi kultury i kultury fizycznej, szczególnie na wsi. W Żywcu, Bujakowie, Kobiernicach, Porąbce, w Zwardoniu i w Czańcu istniały lub budowane były domy kultury.
W pozostałych wsiach tworzone były świetlice. Popularne tak w mieście, jak i na wsi były wówczas amatorskie zespoły teatralne i estradowe. Pojawiały się pierwsze zespoły regionalne. Pierwszym z nich był zespół regionalny w liceum ekonomicznym. Do prekursorów ruchu teatralnego w tym czasie należy zaliczyć Juliana Reimschűssla i Stanisława Dobosza.
Na scenie domu kultury wystawiane były sztuki Juliana Reimschűssla "Kram towarów mieszanych", "Gdzie strumyk płynie z wolna", "Zaloty góralskie", "Zew groni", "Kwiat paproci". Nie stroniono też od klasyki na czele
z "Dziadami" Mickiewicza. Wystawiano też "Wesele żywieckie" Rozalii Królikowskiej i "Wesele góralskie od Żywca" Józefa Nowaka z Grojca. Józef Mikś, profesor muzyki w Liceum Pedagogicznym, przemierzał wsie i odległe przysiółki Żywiecczyzny i zbierał starodawne pieśni i melodie góralskie, które później opublikował w wydawnictwie "Pieśni żywieckie".
Po VIII Plenum KC PZPR R. Królikowska i Rakowski wnieśli na sesji rady powiatowej projekt reaktywowania Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół". Wniosek nie przeszedł. Książka dotarła pod strzechy. W 1955 roku w powiecie było 19 bibliotek gromadzkich i 92 punkty biblioteczne, a w nich 74 684 książki. W bibliotekach szkolnych było około 150 000 książek, a w zakładowych około 20 000. Razem w bibliotekach w powiecie było około 253 000 książek.
W Żywcu powstał Urząd Stanu Cywilnego (USC) obejmujący zasięgiem cały powiat. USC przejął od parafii księgi metrykalne od roku 1890 do 1954. Prowadził ewidencję urodzin, zgonów i ślubów cywilnych. W roku 1999 siedziba USC została przeniesiona z budynku starostwa do reprezentacyjnych sal Starego Zamku.
W Żywcu powstało koło terenowe Polskiego Związku Niewidomych. Założycielką i długoletnią przewodniczącą koła była Zofia Kanik.
W Żywcu Sporyszu powstała baza PKS. Dotychczasowe kursy autobusowe na Żywiecczyźnie obsługiwał PKS z Bielska. Do roku 1957 autobusy PKS kursowały do Ślemienia, do Bielska przez Porąbkę, do Lipowej, do Jeleśni i Korbielowa, do Koszarawy, do Sopotni Wielkiej, do Juszczyny, do Glinki, Ujsół i Złatnej. W 1957 r. uruchomiono połączenie Rajcza - Ujsoły.
W latach 60. uruchomiono linie do Koszarawy Cichej i Korbielowa Kamiennej oraz linie dalekobieżne do Krakowa przez Porąbkę i przez Ślemień, do Gliwic i Katowic.
Systematycznie zwiększała się częstotliwość kursowania autobusów. Przy ulicy Marchlewskiego (Dworcowej) naprzeciw dworca PKP uruchomiono nowy dworzec autobusowy PKS.
Redaguje Hieronim Woźniak
|
