30 lat Towarzystwa Miłośników Ziemi Żywieckiej Oddział w Porąbce
10 czerwca 2007 r. odbyły się uroczystości związane z jubileuszem,
w których uczestniczyli przedstawiciele władz gminy, powiatu bielskiego
i ZG TMZŻ. W części artystycznej wystąpiły zespoły miejscowe i zaproszone, m.in. oddział z Warszawy.
W czerwcu bieżącego 2007 roku przypada 30-ta rocznica powstania Towarzystwa Miłośników Ziemi Żywieckiej Oddział w Porąbce. Przez te wszystkie lata działano aktywnie na rzecz kultury, tradycji, historii, turystyki i ekologii w naszej gminie.
Społeczna działalność Oddziału TMZŻ w Porąbce oparta jest na statucie, a jej najważniejszym celem jest "Ocalić od zapomnienia". Ten ważny cel realizowany był z wielką determinacją.
W 1988 r. utworzona została Izba Regionalna, w której zgromadzono przedmioty codziennego użytku naszych przodków, wiele cennych i archiwalnych dokumentów oraz wydawnictw dotyczących przeszłości i czasów obecnych naszego regionu, z których często korzysta młodzież szkolna i studenci poszukujący informacji na temat przeszłości Podbeskidzia.
W 2000 r. otwarto Izbę Tkacką - by uświadomić obecnemu i przyszłym pokoleniom, że w naszej gminie w przeszłości uprawa lnu była obowiązkiem, a mieszkańcy posiadali umiejętność jego obróbki. W tej izbie zgromadzono urządzenia potrzebne do ręcznej obróbki lnu: cierlice, szczecie, kołowrotki i krosna, na których jeszcze dzisiaj można tkać płótno. Jest też w niej bogata kolekcja dawnych regionalnych strojów kobiecych oraz najstarsze maszyny do szycia. Obie izby mieszczą się w budynku Domu Kultury w Porąbce.
W 2004 r. podjęto decyzję o wyeksponowaniu zaniedbanego wzgórza Wołek, na którym znajdują się fragmenty średniowiecznego zamku. Towarzystwo uzyskało zgodę Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i zezwolenie Nadleśnictwa na wycinkę drzew - krzewów i poszycia leśnego. Wzgórze zostało oczyszczone i co roku jest dwukrotnie wykaszane, by nie dopuścić do ponownego zarośnięcia. Na dawnym placu zamkowym ustawiono tablicę opisującą w języku polskim i angielskim krótką historię zamku. Zakupiona została makieta zamku wykonana przez bielskiego plastyka Lecha Helwiga. Oznakowane zostały trasy dojścia na wzgórze od strony Porąbki i Kobiernic. Wszystkie prace związane z wyeksponowaniem tego historycznego miejsca zostały wykonane na koszt Urzędu Gminy w Porąbce.
Zebrano i oprawiono w dwa tomy kwartalnik "Nasza Gmina Porąbka", trzy tomy gazetki parafialnej "Sygnaturka" (od numeru 1-55). Zgromadzono bogatą kolekcję archiwalnych widokówek z Porąbki.
Od 2005 r. Towarzystwo poszukuje dokumentu lokacji osady Porąbka. W tym celu wysłano pisma do Państwowych Archiwów i Bibliotek w Krakowie, Wrocławiu, Warszawie i Oświęcimiu. W wyniku poszukiwań dotarliśmy do dokumentu znajdującego się w bibliotece Czartoryskich w Krakowie, który informuje o tym że w 1445 r. Porąbka już istniała.
Na bieżąco prowadzona jest dokumentacja działalności Towarzystwa zawarta w kronikach i albumach, które są dostępne dla zainteresowanych
w Izbie Regionalnej.
Towarzystwo prowadzi ożywioną działalność wydawniczą.
W 1980 r. wydana została pozycja pt."Beskid Mały". Druga pozycja to "Przewodnik po gminie Porąbka". W 1995 r. wznowiono wydanie tego przewodnika w nieco zmienionej i obszerniejszej formie. Kolejna pozycja to zbiorek poezji dziecięcej pt. "Pięknaś ty moja ziemio rodzinna ". Zawarto w nim najpiękniejsze wiersze napisane na konkurs poetycki pod w/w tytułem.
Na jubileusz XX-lecia w 1997r. wydano pięknie ilustrowaną "Małą monografię gminy Porąbka". Pozycja ta została bardzo szybko wyczerpana.
W 2000 r. wydano najlepsze prace konkursu literackiego "Moje wspomnienia z II wojny światowej", w zbiorku pt. "Wspomnienia wojną pisane ". Cieszył nas fakt, że duża liczba młodzieży wzięła udział w konkursie ożywiając wspomnienia swoich krewnych i znajomych. W 2001 r. wydano nakładem Urzędu Gminy w Porąbce przewodnik napisany przez pana Kazimierza Fołtyna, wieloletniego, aktywnego członka Towarzystwa. Nosi on tytuł "Na pogórzu Beskidu Małego - przewodnik po gminie Porąbka". Ponieważ nakład został szybko wyczerpany, w bieżącym 2007 r. Urząd Gminy
w Porąbce wznowił jego wydanie. "Najmilsze wspomnienia" to tytuł zbiorku poezji naszego regionalnego poety, pana Stanisława Biłka, wydanego
w 2005 r. Zawarte w nim wiersze opisują piękno naszego regionu, zwyczaje i tradycje z jego dzieciństwa, które niestety dzisiaj są już tylko "najmilszymi wspomnieniami". W bieżącym roku wznowiono wydanie publikacji "Wspomnienia wojną pisane" - poszerzone o prace laureatów konkursu literackiego "Moje pierwsze dni wolności". Ponadto opracowano i wydano foldery: "Izba Regionalna w Porąbce" i "Zamek na Wołku". Piękno naszej "małej ojczyzny " promowano również na plakatach, proporczykach i widokówkach. Towarzystwo organizowało wiele ciekawych wystaw wzbudzających podziw i duże zainteresowanie wśród zwiedzających. Przeważały wystawy prac twórców ludowych naszej gminy, którzy rzeźbią, malują, tworzą grafiki i intarsje. Trudnią się też korzenioplastyką. Kilka wystaw eksponowało prace uzdolnionej młodzieży w zakresie: malarstwa, rysunku, fotografiki
i rzeźby w glinie. Zwieńczeniem każdego konkursu plastycznego były wystawy nadesłanych prac. Tak powstały ekspozycje "szopek bożonarodzeniowych" i "zdobnictwa bibułkowego". Organizowano też wystawy dokumentujące przeszłość naszego regionu w oparciu o archiwalne zdjęcia i widokówki.
Współorganizowano wystawy prac uczestników świetlicy integracyjnej w Żywcu, mieszkańców Domu Spokojnej Starości w Międzybrodziu Bialskim. Wyeksponowano obrazy Towarzystwa na Rzecz Ziemi w Oświęcimiu na wystawie "Chrońmy Dziką Sołę", oraz trofea myśliwskie Koła Łowieckiego w Porąbce. Łącznie zorganizowano 41 wystaw.
W 1995 r. Towarzystwo nawiązało współpracę z gminnym Ośrodkiem Kultury w Porąbce, Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Kołem Gospodyń Wiejskich, Kołem Modelarskim "Orlik" oraz ze wszystkimi szkołami, przedszkolami i świetlicami integracyjnymi na terenie gminy Porąbka. Dla dzieci i młodzieży organizowano konkursy: literackie, poetyckie, krasomówcze, plastyczne, przeglądy kolęd, pastorałek i grup kolędniczych oraz proekologiczne piesze rajdy. Poprzez organizowanie wspomnianych konkursów i rajdów pragnęliśmy:
- dać możliwość rozwijania uzdolnień i zainteresowań młodzieży, -ocalić od zapomnienia zwyczaje i tradycje związane z naszym regionem,
-nauczyć dostrzegać piękno naszej "małej ojczyzny" i budzić szacunek do otaczającej nas przyrody,
-wskazać mądry i zdrowy sposób spędzania wolnego czasu, -zintegrować młodzież, by umiała wspólnie realizować stawiane jej zadania, a później w życiu dorosłym mogła również wspólnie rozwiązywać problemy dla dobra ogółu.
Mamy też nadzieję, że wśród młodzieży znajdą się nasi następcy, którzy będą kontynuować działalność Towarzystwa.
Realizowanie naszych pomysłów było możliwe dzięki bardzo dobrej współpracy z wójtem gminy p. Czesławem Bułką i starostą powiatu bielskiego p. Andrzejem Płonką, którzy zawsze doceniali i wspierali naszą działalność. Nie szczędzili też przysłowiowego "grosza" na wydawnictwa oraz na zakup nagród i upominków dla laureatów konkursów i rajdów. Wyrażamy im wielkie słowa podziękowania. Słowa podziękowania kierujemy też do p. Anny Jezierskiej - dyr. GOK w Porąbce, p. Elżbiety Zakrzewskiej - pełnomocnika wójta ds Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych za wspaniałą współpracę i wspieranie finansowe. Do wszystkich nauczycieli i instruktorów, którzy poświęcali swój wolny czas dla młodzieży przygotowując ją do udziału w konkursach i rajdach. Do
p. Sławomira Kubisia za przekazanie do Izby Regionalnej archiwalnych dokumentów, zdjęć i widokówek z Porąbki oraz do wszystkich sponsorów, którzy zawsze wspierali finansowo naszą działalność: p. Janusza Dybała - prezesa Czanieckich Makaronów, p.Tadeusza Szymalskiego- prezesa Spółki do Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w Porąbce, p.Tadeusza Brzuchańskiego z Kobiernic, p. Krzysztofa Pardeli z Porąbki,
p. Dominika Gawlika z Kobiernic, p. Marii i Stanisława Ziębińskich
z Czańca, p.Marii Trojak z Czańca i p.Stanisława Rudzkiego i p. Janusza Gajewskiego. Do sympatyków Towarzystwa, p. Zdzisława Mizery za wykonanie wszystkich prac związanych z wyeksponowaniem ruin zamku Wołek, p. Stanisława Łazarczyka i p. Floriana Zasady za wzbogacanie zbiorów Izby Regionalnej i Izby Tkackiej.
Teresa Wykręt
Hieronim Woźniak
|
