Czy wiecie że?
W roku 1950 do miasta Żywca włączone zostały gromady: Isep, Zabłocie, Kocurów i przysiółek Pawlusie. W związku z tym obszar miasta wzrósł do 3 296 ha, a liczba mieszkańców do 15 715 osób. (Rozp. Min. Adm. Państw. z dnia 18 I 1950 r. Dz. U. RP nr 3 poz. 22)
W roku 1952 włączono w obszar miasta część Pietrzykowic - Podlesie
z liczbą 281 mieszkańców i powierzchnią 104,04 ha. /?/
W roku 1976 w granice miasta włączono Moszczanicę, a w roku 1991 Oczków z likwidowanej gminy Gilowice Ślemień, o powierzchni 735 ha.
W myśl nowej ustawy z dnia 20 marca 1950 o terenowych organach jednolitej władzy państwowej zniesione zostały zarządy miejskie, gminne i powiatowe oraz funkcje wójtów, burmistrzów, starostów i wojewodów.
W 1950 roku odbyły się pierwsze po wojnie wybory do rad gmin, powiatów i województw. Rada powiatu żywieckiego liczyła 56 radnych.
Władzę wykonawczą przejęły prezydia rad narodowych. Przewodniczący prezydium rady sprawował teraz podwójną funkcję, przewodniczącego rady i szefa podległego mu urzędu. Władza uchwałodawcza i wykonawcza została teraz skupiona w jednym ręku. Było to odejście od praktykowanej powszechnie zasady trójpodziału władzy. Wielkość i zasięg terytorialny gmin wiejskich nie został na razie naruszony. Pozostały one w granicach z roku 1934.
Przewodniczącym Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Żywcu na pierwszej sesji nowej rady w dniu 7 czerwca wybrany został Józef Ćwik, zastępcą Stanisław Kozela. Przewodniczącą Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Żywcu wybrana została Zofia Szwedowska.
W styczniu powstało Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Hurtu Spożywczego (WPHS) Hurtownia w Żywcu. Zadaniem hurtowni było zaopatrywanie sklepów, szpitali, schronisk w artykuły spożywcze.
1 października ks. kardynał Adam Sapieha poświęcił kamień węgielny pod budowę nowego kościoła w Pietrzykowicach o wymiarach 56 m x 25 m. Poprzedni spłonął doszczętnie w czerwcu. W 1953 kościół był gotowy
w stanie surowym. W 1960 r. pomalowano wnętrze i zradiofonizowano kościół. W latach następnych odbywało się doposażenie kościoła - w 1958 dzwony, 1988 - organy, stacje drogi krzyżowej, witraże itp.
1 lipca 1950 r. powstała pierwsza na Żywiecczyźnie spółdzielnia pracy pod nazwą Spółdzielnia Pracy Kaflarzy i Zdunów w Żywcu, która zajmowała się produkcją kafli i szamotów, cegły, pieców przenośnych oraz świadczyła usługi zduńskie. Z końcem lat sześćdziesiątych spółdzielnia uruchomiła produkcję narzędzi ściernych o chemicznym wiązaniu, których była monopolistą w Polsce przez prawie dwadzieścia lat.
W sierpniu 1950 roku powstała w Rajczy Spółdzielnia Stolarzy i Metalowców, która we wrześniu 1953 r. połączyła się z działem drzewnym spółdzielni CPLiA "Chałupnik" w Żywcu i przyjęła nazwę Drzewnej Spółdzielni Pracy "Góral" w Żywcu. Spółdzielnia produkowała sklejkę, płyty stolarskie oraz meble białe. W ramach produkcji chałupniczej dostarczano na rynek krajowy: drabiny, taczki, style do łopat, skrzynie, szpilki masarskie, wykałaczki.
W trzech stolarniach (Żywiec, Radziechowy, Sporysz) produkowano meble fornirowane, urządzenia sklepowe oraz elementy do stolarki budowlanej.
15 żywieckich rzemieślników założyło 17 września 1950 roku Spółdzielnię Pracy Szewców i Cholewkarzy, z którą 7 sierpnia 1952 r. połączyła się Rzemieślnicza Spółdzielnia Pracy Branży Skórzanej. W dwa lata później przejęta została Spółdzielnia Krawiecka, a w 1956 r. Spółdzielnia Fryzjerska i od tego czasu spółdzielnia przyjęła nazwę Powiatowa Wielobranżowa Spółdzielnia Pracy Usług Rzemieślniczych "Żywczanka" w Żywcu.
Rok 1950 był pierwszym rokiem realizacji planu 6-letniego. W roku tym zapoczątkowany został w naszym powiecie okres ideologizacji, laicyzacji
i upolitycznienia wszelkich form życia społecznego. Do codziennego życia wszelkich instytucji państwowych i społecznych weszła służalczość w stosunku do Związku Radzieckiego. W praktyce objawiało się to w masowych imprezach poświęconych Rewolucji Październikowej w Rosji, 1 maja,
22 lipca i czczenia kultu przywódców rosyjskiego i światowego proletariatu. Ministrem Obrony Narodowej we wrześniu 1949 roku został marszałek Związku Radzieckiego Konstanty Rokossowski, czołowe stanowiska w polskiej armii sprawowali oficerowie radzieccy. W każdym prawie mieście powstała szkoła Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, z której wyrugowana została nauka religii. Pod pozorem braku miejsca w szpitalu żywieckim zlikwidowana została kaplica szpitalna.
Partie polityczne i administracja wszczęły kampanię na rzecz kolektywizacji rolnictwa. Modne stały się hasła "walki klasowej" i "wrogów ludu" objawiające się na wsi w walce z kułactwem. W obiegu był slogan: "Biedak w sojuszu ze średniakiem do walki z kułakiem". Przewodniczący PPRN na sesji w dniu 26 II 1951 wołał: "W gromadzie Kamesznicy bogacz wiejski przechowywał 20 q zboża i kilka q mąki i dopiero gdy został ujawniony przez biedotę wiejską odstawił wyznaczoną ilość zboża".
W żywieckim kolektywizacja rolnictwa szła opornie. Dopiero w 1952 roku w dwóch wsiach Twardorzeczce i Pewli Małej powstały zaledwie grupy inicjatywne. Aparat partyjny i administracyjny inicjował liczne kampanie i akcje, jak np. zbiórka makulatury, akcja siewna wiosenna i jesienna, akcja żniwno - omłotowa, wykopki akcja H, akcja walki z chwastami, ze stonką ziemniaczaną, dzień lasu itd.
Życie gospodarcze zostało sparaliżowane prawie całkowitym uspołecznieniem w przemyśle, handlu i usługach. Każde zaś z tych przedsiębiorstw paraliżowane było rozbudowanym systemem planowania, nadmiernej sprawozdawczości i kontroli produkcji przez tzw. czynniki społeczne. Plan stał się fetyszem. Dla wykonania planu podejmowane były zobowiązania osób
i załóg "dla uczczenia", współzawodnictwo i wyścig pracy. Na wzór radzieckich "stachanowców" powstał kult przodowników pracy, a w szkole nauki.
Na rynku dawał się we znaki powszechny brak artykułów spożywczych, przemysłowych, nawozów sztucznych, węgla i materiałów budowlanych. Wynikała z tego reglamentacja i powszechnie stosowane rozdzielnictwo. Na wsi zaprowadzono kontraktację i obowiązkowe dostawy płodów rolnych.
Obrotem płodów rolnych, towarów masowych i materiałów budowlanych zajmowała się spółdzielczość GS-owska.
W roku 1953 czynnych było w powiecie 109 punktów skupu mleka i 33 punkty skupu masła. W roku 1952 w powiecie żywieckim skupiono 3 191 649 litrów mleka. W roku 1954 na 100 ha użytków rolnych chowano
w powiecie średnio 84 sztuki bydła. W Łodygowicach 78, ale w Rajczy 96. Owiec przypadało 13 na 100 ha, trzody chlewnej 31 na 100 ha. Były to wskaźniki imponujące przy dość ubogiej bazie paszowej. Stan pogłowia
w liczbach bezwzględnych w roku 1954 wynosił: bydła ogółem - 48 438, krów - 36 139, świń - 21 500, owiec - 8 380 sztuk.
Pod Krakowem w budowie była huta i nowe miasto Nowa Huta (do roku 1990 Huta im. Lenina, od roku 1990 im. Sendzimira). Również wśród młodzieży żywieckiej trwał werbunek do pracy na tej wielkiej budowie socjalizmu.
Komitet budowy kościoła w Wieprzu uzyskał zgodę na budowę kościoła. Przez 5 lat gromadzono środki pieniężne i materiały budowlane. 15 lipca 1956 r. poświęcono kamień węgielny. W 1958 r. kuria metropolitalna
w Krakowie przydzieliła dla budującego się kościoła księdza - Władysława Parę, który organizował prace budowlane i wykonywał posługę kapłańską dla mieszkańców wsi. W roku 1962 Kuria przydzieliła do pomocy księdzu Parze wikariusza ks. Józefa Wielgosza. Pierwszą pochowaną na nowym cmentarzu w roku 1962 była Maria Caputa.
W latach 1963 - 1969 wykonano polichromię kościoła. Jej autorkami były Maria Antonina Kozłowska i Zofia Szczerba. W 1965 roku ks. bp Karol Wojtyła dokonał poświęcenia nowego ołtarza.
W 1970 w Wieprzu ustanowiona została parafia Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny.
W 1973 roku rozpoczęto budowę plebanii. W 1975 roku zakupiono dzwony, które poświęcił ks. bp Karol Wojtyła. Są to: sygnaturka, "Święty Józef", "Zwiastowanie NMP", "Wniebowzięcie", "Niepokalane Poczęcie".
Organy (41 głosów) wykonała firma Truszczyńskiego w Warszawie.
W kościele znajduje się kaplica z obrazem Matki Bożej Nieustającej Pomocy.
Dane kościoła: długość - 47 m, szerokość - 17,5 m, wysokość - 10 m, powierzchnia łączna - 490 m2, ogrzewanie z wymuszoną cyrkulacją powietrza z góry w dół, posadzka z marmuru.
W roku 1995 kościół obchodził 25-lecie swojego istnienia. Dotychczasowi proboszczowie: ks. Antoni Para, ks. Antoni Byrdy, ks. Stanisław Jania.
Hieronim Woźniak
|
