Biblioteka informuje
Zakończył się okres sprawozdań i podsumowań statystycznych za rok ubiegły. Przy tej okazji można dokonywać już pierwszych porównań i analiz w odniesieniu do poszczególnych danych, stanowiących liczbowe odzwierciedlenie działalności bibliotek publicznych w powiecie żywieckim. W Żywieckiej Bibliotece Samorządowej, pełniącej zadania biblioteki powiatowej,
z merytorycznym nadzorem nad placówkami szczebla gminnego, opracowuje się kompleksowe zestawienia najistotniejszych, a zarazem dających się ująć w sposób wymierny wartości, które ściśle i konkretnie charakteryzują przebieg oraz stopień realizacji wybranych elementów działalności bibliotecznej. Zestawienia powyższe mają charakter kwartalny oraz roczny, zawierają gromadzone systematycznie informacje ze wszystkich bibliotek publicznych w powiecie, a co za tym idzie dają możliwość dokonywania analiz porównawczych w stosunku do samych bibliotek, jak również analogicznych danych z poprzednich okresów sprawozdawczych. Podstawę tabel stanowią zasadniczo elementy odnoszące się, z jednej strony do księgozbiorów, z drugiej zaś do osób z nich korzystających, a więc czytelników, których klasyfikuje się według wieku i zajęcia. Kwestia zbiorów bibliotecznych rozpatrywana jest natomiast pod kątem ich ogólnej wielkości i struktury, a także wpływów i ubytków, kształtujących ich bieżący obraz.
W 2006 roku wyraźnie zaznaczył się wzrost wpływów bibliotecznych, które, głównie dzięki podjętemu i realizowanemu od kilku już lat specjalnemu programowi operacyjnemu Ministerstwa Kultury, mają systematycznie odnotowywaną tendencję dodatnią. Program powyższy zakłada bowiem udzielanie corocznej dotacji celowej na zakup nowości wydawniczych, co w przypadku wielu bibliotek daje, jeśli nie jedyną, to z całą pewnością bardzo znaczącą możliwość stałego powiększania i uaktualniania własnego zasobu. Każdego roku kwoty dotacji są zróżnicowanie i dzielone według przyjętych zasad i kryteriów, jednak zawsze występuje kwota minimalna, poniżej której się nie schodzi, nawet jeśli dana biblioteka nie spełnia oczekiwanych wymogów. Każda placówka zatem ma szansę,
w mniejszym lub większym stopniu, skorzystać z tej pomocy i w myśl idei programu wpłynąć na poprawę jakości i dostępności swoich zbiorów.
Strukturalnie księgozbiory bibliotek publicznych, a więc także i wpływy opierają się w większości na literaturze pięknej dla dorosłych oraz dzieci
i młodzieży, a następnie na pozycjach popularnonaukowych. Zbiory bibliotek publicznych są zatem bardzo zróżnicowane, gromadzone pod kątem ogólnej przydatności i użyteczności czytelniczej. Wynika to bezpośrednio z samej definicji tego typu bibliotek, opartej na zasadzie powszechnej dostępności i uniwersalności, a tym samym potrzebie realizacji zadań
w kierunku zaspakajania różnorodnych potrzeb kulturalno-edukacyjnych lokalnej społeczności, w której dana placówka funkcjonuje.
Obok gromadzenia ważnym elementem racjonalnej gospodarki księgozbiorem bibliotecznym jest także właściwie i systematycznie prowadzony proces selekcji materiałów zbędnych. Chodzi tutaj przede wszystkim o pozycje zdezaktualizowane treściowo oraz zniszczone w stopniu wykluczającym ich dalsze użytkowanie. Trzymając się bowiem zasady użyteczności oraz podstawowych norm estetycznych, usuwanie takich materiałów z ogólnego zasobu jest niezbędne dla zachowania jego przejrzystości oraz wskazanej
w placówkach publicznych i cenionej przez czytelników aktualności.
Dlatego też ŻBS kładzie duży nacisk i podkreśla potrzebę stałego selekcjonowania zbiorów w bibliotekach, nad którymi pełni nadzór merytoryczny. W roku ubiegłym w większości tych placówek przeprowadzono selekcję, w niektórych miała ona, według zaleceń instruktażowych, charakter gruntowny w związku z dużymi zaległościami w tym zakresie.
Szczególną uwagę poświęca się również stale gromadzeniu, właściwemu opracowaniu i wyodrębnianiu księgozbiorów regionalnych, jako podstawowego źródła regionalnej informacji i edukacji. Biblioteki na bieżąco informowane są o nowościach wydawniczych z tego zakresu, a w miarę możliwości ŻBS przekazuje dary lub organizuje zakup wybranych tytułów np. podczas odbywających się co kwartał szkoleń.
Ponadto w bibliotekach trwają ciągle prace reklasyfikacyjne, w niektórych już zakończone. Kilka placówek zakupiło program do komputerowej obsługi zbiorów i, po konsultacjach oraz ogólnym instruktażu ze strony ŻBS, zaczęło wprowadzać pierwsze dane bibliograficzne i inwentarzowe. Sam proces komputeryzacji przebiega jednak w naszym powiecie dość wolno. Do niedawna zaledwie niewielka liczba placówek dysponowała sprzętem komputerowym, wiele do dziś nie stać na uwzględnienie zakupu odpowiedniego oprogramowania z bieżącego budżetu. Znaczna część stanowisk komputerowych, którymi aktualnie dysponują nasze biblioteki, pochodzi z kolejnego ministerialnego programu o nazwie "IKONKA", który powstał z myślą o powszechnym i swobodnym dostępie do Internetu. W ramach tego programu w gminach, które przystąpiły do projektu, zainstalowane zostały po trzy stanowiska z bezpłatnym dostępem do sieci i w przeważającej większości zlokalizowano je właśnie w miejscowych biliotekach publicznych. Wprowadzenie takiego źródła informacji i komunikacji, jakim jest Internet do tych bibliotek wydaje się być jak najbardziej właściwe. Internet stanowi bowiem ten rodzaj medium, które w obecnej dobie ulega najszybszemu i najbardziej wszechstronnemu rozwojowi, a co za tym idzie znajduje zastosowanie niemal we wszystkich dziedzinach naszego życia, także w nauce oraz szeroko pojętej kulturze, które to biblioteki publiczne mają na celu upowszechniać
i rozwijać. Internet w bibliotece, mimo skrajnych opinii na temat jego wiarygodności i użyteczności informacji w nim zawartych, to niewątpliwie nowy aspekt i nowe wyzwanie dla placówek, które chcą znaleźć swoje miejsce
w szybko rozwijającym się społeczeństwie informacyjnym.
Na zakończenie należy jeszcze podkreślić bardzo istotny i bardzo zadowalający, z punktu widzenia ogólnej działalności bibliotecznej, fakt zmian lokalowych, który stał się, w przeciągu ostatnich kilkunastu miesięcy, udziałem niektórych placówek na terenie powiatu. Biblioteki te zyskały nowe siedziby i zdecydowanie dogodniejszą oraz właściwszą dla bibliotecznych standardów lokalizację. Dodatkowo pozytywnym akcentem w sprawie jest fakt, że dotyczy ona przeważnie placówek, których dotychczasowa działalność była, z różnych względów, ograniczona właśnie poprzez niedostatki lokalowe.
Gminna Biblioteka Publiczna w Koszarawie przeniosła swoje zbiory
z piwnic Urzędu Gminy do przestronnego i jasnego lokalu w budynku gminnego gimnazjum. Biblioteka w Ujsołach zyskała lokal w zabytkowym i pięknie odrestaurowanym budynku dawnej Organistówki, zaś w Gminie Czernichów aż dwie placówki zmieniły w ostatnim czasie miejsce swojej działalności. Najpierw bowiem filia w Międzybrodziu Żywieckim przeniosła się do wyremontowanego na jej potrzeby budynku dawnej szkoły szybowcowej, a następnie również sama gminna placówka otrzymała nowe lokum w budynku miejscowej szkoły podstawowej, w specjalnie dobudowanym i zaadaptowanym na jej potrzeby nowym skrzydle gmachu.
Monika Derus, instruktor ŻBS
|
