Czy wiecie ze?
Wszystkie wydarzenia tu opisane mialy miejsce w 1948 r. Wydarzenia w sterze politycznej w roku 1948 zmierzajace do systemu monopartyjnego i utworzenia panstwa totalitarnego przebiegaly dosc szybko. Po zjednoczeniu Polskiej Partii Robotniczej z Polska Partia Socjalistyczna w dniu 15 grudnia 1948 roku powstala Polska Zjednoczona Partia Robotnicza - PZPR.
Z polaczenia zas Stronnictwa Ludowego i Polskiego Stronnictwa Ludowego w roku 1949 powstalo Zjednoczone Stronnictwo Ludowe - ZSL. Stronnictwo podporzadkowalo sie "przodujacej roli PZPR" i spelnialo role partii satelitarnej. W roku 1975 ZSL miala kola w 58 wsiach powiatu zywieckiego. Do czolowego aktywu powiatowego w latach 70. przed likwidacja powiatow nalezeli: Ferdynand Lukaszek, Olga Zwierzyna Hora, Adam Janica, Eugeniusz Smoczek, Jan Michalec. Po reformie administracji panstwowej F. Lukaszek powolany zostal na stanowisko prezesa, a A. Janica na wiceprezesa WK ZSL w Bielsku-Bialej.
W 1950 roku rozwiazane zostalo Stronnictwo Pracy, a wiekszosc jego dzialaczy przeszla do Stronnictwa Demokratycznego - SD.
Podobne procesy mialy miejsce w ruchu mlodziezowym. W lipcu 1948 roku na kongresie zjednoczeniowym we Wroclawiu z polaczenia sie Organizacji Mlodziezowej Towarzystwa Uniwersytetow Robotniczych - OMTUR, Zwiazku Mlodziezy Demokratycznej - ZMD, Zwiazku Mlodziezy Wiejskiej "Wici" - ZMW "Wici" i Zwiazku Walki Mlodych - ZWM, powstala jedna organizacja Zwiazek Mlodziezy Polskiej - ZMP. ZMP zrzeszal mlodziez od 15. roku zycia.
W sklad ZMP nie weszla najstarsza organizacja mlodziezowa Zwiazek Harcerstwa Polskiego - ZHP. Organizacja ta majaca bogate tradycje niepodleglosciowe, pokazny dorobek w walce z okupantem hitlerowskim w latach 1939-1945, oraz liczacy sie wklad w odbudowe kraju ze zniszczen wojennych (Harcerska Sluzba Polsce - HSP), zostala w 1950 roku rozwiazana.
Przewodniczacymi ZP ZMP w Zywcu byli kolejno Antoni Huczek, Ludwik Paciorek, Kazimierz Barwacz. ZMP w Zywcu zostalo rozwiazane 5 grudnia 1956. Reaktywowal sie Zwiazek Mlodziezy Wiejskiej i Zwiazek Harcerstwa Polskiego. Powstal Zwiazek Mlodziezy Socjalistycznej.
Powstal cmentarz zolnierzy radzieckich w Zywcu Moszczanicy. W czasie dzialan wojennych w 1945 na Zywiecczyznie poleglo 1555 zolnierzy radzieckich, ktorych grzebano na linii frontu.
W roku 1948 dokonano ekshumacji zwlok. 1120 zwlok pochowano w Moszczanicy, reszte 595 w Suchej Beskidzkiej, gdzie powstal podobny cmentarz. W roku 1951 z funduszow miasta urzadzono w Moszczanicy i Suchej cmentarze wojenne. Na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej takich cmentarzy jest 732. Przez dlugie lata opieke nad cmentarzem zolnierzy radzieckich w Moszczanicy sprawowala mlodziez z tamtejszego Zespolu Szkol Rolniczych.
W Zywcu powstalo stowarzyszenie Liga Przyjaciol Zolnierza. Prezesem Zarzadu Powiatowego LPZ byl Wladyslaw Gawlas, dlugoletni sekretarz Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, a po nim kolejno Stefan Zyzanski, Franciszek Biernat, Tadeusz Pokorski. Funkcje kierownika biura przez dlugie lata pelni Boleslaw Klis. Kierownikiem Radioklubu i operatorem radiostacji SP9KBH byl Antoni Itzeli. Instruktorem ds. ogolnowojskowych przez dlugie lata byl Antoni Mentel. LPZ, a od roku 1962 Liga Obrony Kraju (LOK) do roku 1975 byla w posiadaniu Osrodka Sportow Wodnych w Miedzybrodziu Bialskim, ktory od 1975 r. przeszedl w gestie ZW LOK w Bielsku-Bialej. W latach 60. powstal Osrodek Szkolenia Motorowego, ktory istnieje do dzis. W latach 70. prezesem LOK byl Mieczyslaw Galasiewicz, a po nim Eugeniusz Starowicz
i Stanislaw Kepka. Po utworzeniu wojewodztwa bielskiego w roku 1975 powstaly zarzady gminne LOK, a zarzad powiatowy przeksztalcil sie na rejonowy. Organizacja ta byla organizatorem licznych imprez o charakterze sportowym i paramilitarnym.
Do roku 1946 po odbudowie ze zniszczen wojennych uruchomione zostaly prawie wszystkie zaklady przemyslowe i rzemioslo. W 1948 roku funkcjonowaly w powiecie: 3 mlyny, browar (zatrudnienie 420 osob), 3 mleczarnie, garbarnia w Lodygowicach, fabryka papieru (zatrudnienie 1220 osob), fabryka maszyn, 16 tartakow, 5 betoniarni, 2 cegielnie, kaflarnia, fabryka szmergli w Lodygowicach, fabryka siatek, fabryka srub w Sporyszu (zatrudnienie 807 osob), odlewnia zeliwa w Wegierskiej Gorce (zadudnienie 810 osob), fabryka mebli gietych w Lodygowicach (zatrudnienie 85 osob), fabryka mebli stalowych w Zadzielu, elektrownia (zaklad energetyczny), fabryka smarow i 2 gorzelnie.
Ponad 40% powierzchni powiatu stanowily lasy. Gospodarstwa rolne byly rozdrobnione i cechowala je tzw. szachownica pol.
W roku 1948 bylo w powiecie ogolem 25 252 gospodarstwa rolne, z tego 15 526 gospodarstw o powierzchni do 1 ha, 5 363 gospodarstwa o powierzchni od 1-2 ha, 2212 - o pow. 2-3 ha, 1450 o pow. 3-4 ha, 550 gospodarstw o powierzchni 4-5 ha, 138 o powierzchni 5-10 ha, 6 gospodarstw o pow. 10-15 ha, 3 o pow. 15-25 ha, 4 o pow. 25-50 ha, 11 gospodarstw o powyzej 50 ha.
W roku 1948 powstal komitet budowy kaplicy w Soblowce,
w skladzie Jozef Salachna - przewodniczacy oraz: Wiktor Szczotka, Wincenty Pazdziorko, Jozef Wolny, Jan Salachna, Ludwik Sporek i Jan Bednarz. Rozpoczely sie starania o zakup parceli. Z pomoca przyszly lasy panstwowe (lesniczy z Soblowki - Jozef Sporek
i nadlesniczy z Ujsol Stanislaw Piewcewicz) oraz proboszcz Jozef Polka. Nastepnie przystapiono do gromadzenia funduszy. Skladki zbierano w Ujsolach, Zlatnej, Glince i Soblowce. Najbardziej zaangazowany w zbiorce byl Jan Gruszka.
W roku 1949 przystapiono do budowy kaplicy. Transport i proste roboty budowlane lozyli przyszli parafianie.
Kosciolek jest drewniany, przeto roboty ciesielskie prowadzi Jozef Salachna i Wincenty Pazdziorko.
Po trzech latach, 8 listopada 1952 roku nastepca ks. J. Polki, ks. Jozef Piotrowski dokonal poswiecenia kaplicy p.w. Niepokalanego Serca Najswietszej Maryi Panny. Parafia erygowana zostala
15 sierpnia 1990. Od 1984 roku administratorem, a pozniej proboszczem parafii byl ks. Jan Stanislaw Krozel E.C. W odleglosci 300 m od kosciola powstal cmentarz parafialny, a obok kosciola nowoczesna dzwonnica.
Jakie pietno na produkcji hodowlanej wywarla okupacja i wojna swiadczy stan hodowli bydla i swin w roku 1948 w porownaniu
z rokiem 1939.
bydlo krowy konie swinie owce
Rok 1939 115 000 7800 24611 7900
Rok 1948 27 000 4000 12 670 8900
Rok 1953 47600 5505 18 822 8232
Rok 1962 39 561 29429 3855 21 221 34571
Ponadto w roku 1962 odnotowano w powiecie zywieckim
158 349 kur, 10 642 gesi, 1689 kaczek i 33 000 krolikow.
H. Wozniak
|
