Czy Wiecie Ze?
- 19 stycznia 1947 r. ogloszona zostala amnestia. W lutym 1947 r. ujawnil sie w Powiatowym Urzedzie Bezpieczenstwa Publicznego w Zywcu 32-osobowy oddzial Narodowych Sil Zbrojnych dowodzony przez Antoniego Bieguna "Sztubaka". Oddzial ten od konca wojny w 1945 r. walczyl
z wladza ludowa. Operowal w lasach w okolicach Zwardonia, Kamesznicy, Milowki, Rajczy i Jelesni. Z rak tego oddzialu zginal m.in. w Korbielowie
w 1946 r. por. WOP Kazimierz Szymanski.
1 wrzesnia 1947 r. w Zywcu Sporyszu powstala Szkola Przyzakladowa Przysposobienia Przemyslowego o 3-letnim cyklu ksztalcenia. Inicjatorem powstania szkoly byla Fabryka Srub w Zywcu Sporyszu, a jej pierwszym dyrektorem mianowany zostal Jan Cieslar. W roku 1951 szkola otrzymala nowy budynek, w ktorym bylo 6 izb lekcyjnych, a w pomieszczeniach piwnicznych ulokowano warsztaty szkolne, ulokowane pozniej rowniez w baraku stojacym na podworzu szkolnym. Z dniem 1 wrzesnia 1951 powstalo piecioletnie Technikum Mechaniczne. Dyrektorem szkoly najpierw zasadniczej, a pozniej rowniez technikum od 1953 roku, mianowany zostal Stefan Zyzanski (1953 - 1975). W latach 70. powstalo liceum zawodowe i zasadnicza szkola doksztalcajaca. Ze wzgledu na panujaca ciasnote rozpoczeto budowe nowego obiektu szkolnego w Zywcu w Osiedlu 700-lecia, na ktory skladala sie szkola z sala gimnastyczna, warsztaty szkolne i internat miedzyszkolny. Do nowego obiektu szkola przeniosla sie w styczniu 1975. Budynek w Sporyszu zajela szkola dla pielegniarek.
W Zywcu Sporyszu przy ulicy Grunwaldzkiej powstala w roku 1947 swietlica zakladowa Fabryki Srub. Jej nieodlacznym elementem byla biblioteka zakladowa. Z biegiem czasu swietlica przeksztalcona zostala w klub przyzakladowy, ogolnie dostepny, znany dzis pod nazwa Klub "Srubka".
9 maja 1947 r. powstala Spoldzielnia Przemyslu Ludowego i Artystycznego - "Chalupnik", od roku 1964 Spoldzielnia Pracy Przemyslu Ludowego i Artystycznego "Pilsko". Poczatkowo zajmowala sie skupem i sprzedaza wyrobow bednarskich, koszykarskich i zabawek ludowych. Pozniej furore robily kilimy i dywany.
W 1953 roku przy Spoldzielni powstal regionalny zespol taneczny, przeksztalcony nastepnie w Zespol Piesni i Tanca "Pilsko". Po roku 1989 po zakladzie i zespole regionalnym pozostala nazwa i sklep z pamiatkami. Zespol zaczal sie po kilku latach odradzac jako "Male Pilsko".
W 1948 r. w Zywcu Moszczanicy powstal cmentarz wojenny zolnierzy radzieckich. W czasie dzialan wojennych w 1945 na Zywiecczyznie poleglo 1555 zolnierzy radzieckich, ktorych grzebano na linii frontu. W roku 1948 dokonano ekshumacji zwlok. 1120 zwlok pochowano w Moszczanicy, 595 w Suchej Beskidzkiej.
W Zywcu powstalo stowarzyszenie Liga Przyjaciol Zolnierza. Prezesem Zarzadu Powiatowego LPZ byl Wladyslaw Gawlas, dlugoletni sekretarz Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, a po nim kolejno Stefan Zyzanski, Franciszek Biernat, Tadeusz Pokorski. Funkcje kierownika biura przez dlugie lata pelnil Boleslaw Klis. Kierownikiem Radioklubu i operatorem radiostacji SP9KBH byl Antoni Itzeli. Instruktorem ds. ogolnowojskowych przez dlugie lata byl Antoni Mentel.
W roku 1948 powstal komitet budowy kaplicy w Soblowce, w skladzie Jozef Salachna - przewodniczacy oraz: Wiktor Szczotka, Wincenty Pazdziorko, Jozef Wolny, Jan Salachna, Ludwik Sporek i Jan Bednarz. Rozpoczely sie starania o zakup parceli. Z pomoca przyszly lasy panstwowe (lesniczy
z Soblowki - Jozef Sporek i nadlesniczy Stanislaw Piewcewicz (1908-1974) oraz proboszcz Jozef Pulka (1879-1952). Nastepnie przystapiono do gromadzenia funduszy. Skladki zbierano w Ujsolach, Zlatnej, Glince i Soblowce.
W 1948 r. odbylo sie otwarcie Kina "Janosik" w Zywcu. Pierwszym po wojnie, dlugoletnim i wielce zasluzonym kierownikiem tej placowki byl Stanislaw Itzeli.
Redaguje Hieronim Wozniak
|
