Czy wiecie ze?
1 pazdziernika 1946 r. minister lesnictwa uruchomil w dawnym Palacu Habsburgow w Zywcu Gimnazjum Przemyslu Drzewnego o 2 i 3-letnim cyklu ksztalcenia. Pierwszym dyrektorem szkoly byl dr Jozef Wawak,
a nastepnie Eugeniusz Jaciow. Przy szkole rowniez w pomieszczeniach palacowych powstal internat, w ktorym mieszkala studiujaca tu mlodziez z calej Polski. W 1948 roku, gdy dyrektorem zostal Stanislaw Sowinski (1948 - 1951) gimnazjum zostalo przeksztalcone w liceum o 4-letnim cyklu ksztalcenia, a to, w roku 1951 w Technikum Przemyslu Drzewnego. Kolejnymi dyrektorami szkoly byli: Stanislaw Sowinski (1904 - 1985), Wladyslaw Gajewski, Izydor Wisniewski. Do roku 1975 szkola byla takze wlascicielem stajni przyzamkowych. W czasie wizyty Edwarda Gierka w Zywcu w roku 1976 wysunieto sugestie przeksztalcenia palacu na hotel, zamieniona nastepnie na dom kultury. W zamian mial powstac nowy obiekt dla Zespolu Szkol Drzewnych. Koncepcja ta nie zostala zrealizowana.
We wrzesniu 1946 roku na skutek udanej prowokacji Urzedu Bezpieczenstwa Publicznego, zwabionych zostalo i wywiezionych w nieznane 167 zolnierzy NSZ z terenow Bielska, Pszczyny, Cieszyna i Zywca. Pierwszy transport wyjechal ze Szczyrku, drugi z Wisly Malinki, trzeci z Wisly Czarne. Transport czwarty nie doszedl do skutku. Dowodca zgrupowania NSZ na wymienionym obszarze byl kpt. Henryk Flame "Bartek" zwany "Krolem Podbeskidzia". Los wywiezionych jest do dzis nieznany. Do bardziej znanych na Zywiecczyznie oddzialow lesnych NSZ nalezaly oddzialy Antoniego Bieguna "Sztubaka" i Stanislawa Kopika "Zemsty", ktorzy nie dali sie zwabic do tego transportu.
Przedwojenne szkoly powszechne o zroznicowanym poziomie ksztalcenia (szkola I, II i III stopnia) zostaly ujednolicone jako
7 letnie szkoly podstawowe o jednolitym
w calym kraju programie nauczania. W 1945 r. uruchomionych zostalo w powiecie 107 szkol podstawowych, zatrudnionych w nich bylo 207 nauczycieli, a winno byc ich 440. Okupant w swojej polityce eksterminacji znacznie przerzedzil szeregi zywieckich pedagogow. Wielu z nich walczac w szeregach wojska polskiego, w ruchu oporu i tajnym nauczaniu zlotymi zgloskami wpisalo sie
w historie tej ziemi.
W Wieprzu (w Nowym Dworze) w bylym majatku arcyksiecia Karola Olbrachta Habsburga w dniu 29 stycznia 1946 roku powstala stadnina koni arabskich. Konie te pochodzace z przedwojennych stadnin polskich przyprowadzil do Zywca z wojennej tulaczki, znawca
i milosnik koni arabskich Jozef Gozdawa Tyszkowski. Stadnina wieprzska wpisala sie do historii hodowli koni arabskich pieknymi osiagnieciami. Przywieziono tu takze klacze z likwidowanej stadniny ogierow w Rabie Wyznej, niedobitki ze stadniny Pelkinie, Gumniska, Dobuzek, Oplytna, Olyka i Walewice - lacznie 27 klaczy czystej krwi arabskiej.
W dniu 10 wrzesnia 1946 roku w Gilowicach mial miejsce napad rabunkowy na wojta Andrzeja Gasiorka i Jozefa Lubra. Zabrano pieniadze z podatkow w wysokosci
19 tysiecy zl. A nastepnie w obecnosci wojta i sekretarza rabusie zdemolowali lokal gminny i spalili rejestry wymiarowe. Sprawcow nie rozpoznano.
Redaguje Hieronim Wozniak
|
