|
Nad Sołą i Koszarawą - nr 18 (193) - rok IX - 12 Wrzesien 2006 |
|
|spis treści| |archiwum| |strona główna| |następny artykuł| |
|
|
Copyright © Nad Sołą i Koszarawą. Wszystkie prawa zastrzeżone. |
Produkcja wina i piwa jest stara jak swiat, napoje te przechowywane i transportowane w debowych beczkach, jak wynika z pism historyka Pliniusza Starszego, sa juz od I wieku n.e. Pisze on, ze sztuke ta posiedli rzemieslnicy
z Galii (obecnie Francja), sztuka bednarstwa przechodzila z ojca na syna, dbano o zachowanie sprawdzonych technologii, a beczki ogolnie dzielono na te szczelne do przechowywania wina, piwa, oliwy i mniej szczelne do materialow sypkich. Sam wynaleziony okragly ksztalt beczki pozwalal na jej toczenie, czyli latwy transport, poza tym byla silna. Przed wynalezieniem beczki, wino i plyny byly przechowywane w naczyniach glinianych lub
w skorzanych buklakach, niestety niewygodnych, niezdrowych i nietrwalych. Beczka oparla sie rozwojowi techniki, wina przechowywane i transportowane sa dalej w duzych debowych beczkach, takze w debowych beczkach lezakuje koniak, armaniak, calvados (wodka z jablek), winiaki, sliwowica i niektore szlachetne odmiany wodek. Rzadziej obecnie sie uzywa beczek debowych do produkcji piwa, jezeli juz to do niektorych jego gatunkow, ale bardziej widowiskowo i okazjonalnie np. na monachijskim Oktoberfescie. W 150-letnim browarze Zywiec piwo bylo przechowywane i rozlewane do beczek debowych. Jak wspomina piwowar Jan Zurek, ktory przepracowal
w browarze Zywiec 50 lat, browar posiadal warsztaty stolarsko-bednarskie, gdzie wykonywano beczki lub je naprawiano, byl to wazny wydzial. Duza czesc beczek zywiecki browar zamawial z Brzeska-Okocimia, bednarze
z tego regionu wyspecjalizowali sie w ich produkcji. Zywiecczyzna takze slynela z rzemiosla bednarskiego, jeszcze do niedawna mozna je bylo zobaczyc i kupic na wiejskich jarmarkach i targowiskach, wykonywano je
w malych ilosciach, takze maselnice, 
kobialki i pochodne wyroby z tarcicy debowej. Wbrew pozorom sztuka bednarska wymaga wiedzy, doswiadczenia i kunsztu! W temacie piwa beczki zostaly wyparte przez pojemniki keg
z nierdzewnej stali, wczesniej byly w uzyciu beczki aluminiowe. Bednarstwo nie zamiera i ma przyszlosc, beczka okazala sie najlepszym sposobem na przechowywanie napojow i plynow, przy tym zdrowym i ekologicznym. Poza tym beczka debowa daje plynom zlocisty kolor i lekki posmak debu, wszelki uzyskany z beczek aromat debu. Najwiecej surowca do beczek dostarczaja debowe lasy Francji, jest to 45 % swiatowej produkcji. Niektore drzewa maja 100 i 200 lat. W tartaku rznie sie je na bale, dalej lupie wzdluz slojow na klepki zwane tez bindrami. Material musi byc sezonowany na powietrzu w roznych warunkach atmosferycznych do 4 lat, w tym czasie dab wytraca niekorzystne zwiazki zwane taninami, a zyskuje swoisty aromat. Produkcja beczki i zawod bednarza niewiele zmienil sie od wiekow. Wazna czynnoscia po zmontowaniu beczki z klepek i nabiciu obreczy jest jej wypalanie. Przed osadzeniem dekli w beczce, bednarz umieszcza beczke nad ogniem i wypala ja od srodka, intensywnosc wypalania zalezy od przeznaczenia, proces ten uwalnia smak zawartych w debinie zwiazkow aromatycznych. Czesto rodzaje debu uzytego do produkcji beczek decyduja o smaku wina! Dab ma swoiste wlasne soki, ktorych smak zalezy od wielu czynnikow np. gdzie rosl, od pogody, skladu gleby, naslonecznienia i wieku drzewa. Takze pozniej sama beczka decyduje rowniez o smaku wina, intensywnosc wypalenia, miejsce suszenia (piec, wolne powietrze), czas lezakowania
w niej wina. Pyl debowy i kora debowa to rowniez swojego rodzaju aromaty, a nawet lekarstwa. Dla bednarzy produkujacych dla winiarni najlepsza jest debina z Francji i USA, takze beczki wyrabiane sa z surowca przywozonego z Chin i krajow wschodniej Europy. Wypijajac kieliszek wina pomyslmy chwile ile czasu i trudu wymaga produkcja beczki, sztuka to nielatwa, ktora decyduje o smaku wina!