Powstanie Warszawskie - 62
rocznica
 |
1 sierpnia 2006 r. minęła 62. rocznica wybuchu
Powstania Warszawskiego. 62 lata temu dwadzieścia tysięcy w większości
młodych ludzi zrzeszonych w szeregach Armii Krajowej stanęło
do walki z dobrze uzbrojoną i przeważającą liczebnie armią hitlerowską.
Mimo wielkiego zapału walczących żołnierzy, powstanie w istniejącej
sytuacji politycznej i wojskowej było skazane na niepowodzenie.
Było jednak konieczną próbą wywalczenia niepodległego państwa
polskiego w ówczesnej sytuacji - zaznaczył prezydent Lech Kaczyński
30 lipca na Placu Wolności przy Muzeum Powstania Warszawskiego. |
Powstanie trwało 63 dni (do 2 października 1944
r.). Rozpoczęło się w momencie wyjątkowo niekorzystnym dla AK. Niemcy
skoncentrowali bowiem na przedpolach Warszawy liczne jednostki Wermachtu,
które przygotowywały się do przeciwuderzeń na wschodnich przedpolach
Warszawy.
Próby pomocy powstańcom w postaci zrzutów broni i amunicji, a także "cichociemnych" żołnierzy
polskich nie dawały spodziewanych rezultatów. Niechęć władz sowieckich
do udzielenia pomocy też jest powszechnie znana. Żołnierze 1. Armii
Wojska Polskiego mimo wszystko pospieszyli na pomoc powstańcom zajmując
przyczółki na Czerniakowie i Żoliborzu, lecz bez szerszego wsparcia
ze strony sił rosyjskich nie byli w stanie się utrzymać.
Powstańcom masowo pomagała ludność stolicy, dzięki
czemu powstanie mogło trwać ponad 2 miesiące.
W toku ponad dwumiesięcznych walk zginęło i zaginęło 15 tysięcy żołnierzy
z oddziałów AK, 6 tysięcy zostało rannych, 16 tysięcy wzięto do niewoli.
Straty ludności cywilnej szacuje się na ok. 185 tysięcy. Po upadku
powstania ponad pół miliona mieszkańców stolicy zostało wypędzonych
z miasta, które następnie uległo kompletnej zagładzie. Pod względem
zniszczeń i masowości akcji odwetowych stosowanych przez okupanta
Powstanie Warszawskie nie ma równego sobie odpowiednika w dziejach
II wojny światowej.
Niezależnie od aspektów politycznych związanych
z powstaniem było ono heroicznym zrywem ludności cywilnej stolicy
i żołnierzy AK, antyhitlerowską walką narodowowyzwoleńczą,
przejawem wielkiego patriotyzmu, który potrafiła ukształtować
II Rzeczpospolita.
Wokół niego narosło też wiele kontrowersji, dotyczących
z jednej strony celowości, sensu i szans powstania, z drugiej
strony możliwości udzielenia pomocy przez wojska sowieckie.Przez
dziesiątki lat pamięć
o Powstaniu Warszawskim była marginalizowana. Wielu z tych,
którzy walczyli w powstaniu później nie mogło wrócić do kraju
lub było represjonowanych. Dopiero wolna Polska mogła przywrócić
pamięć temu wydarzeniu - podkreślił prezydent w swoim wystąpieniu.
Dzisiaj powstańcy żyjący w kraju i poza jego granicami za
swoje zasługi są odznaczani orderami i medalami. Pamięć o
powstaniu sprzyja też otwarte i uzupełniane cały czas nowymi
pamiątkami Muzeum Powstania Warszawskiego.
Żałować należy, że mimo wysiłków o zachowanie pamięci dla Powstania
Warszawskiego w III Rzeczypospolitej jego przebieg
i znaczenie jest bardzo mało znane poza granicami kraju, odznaczenia
dla brytyjskich lotników pomagających powstaniu też tego nie
zmieniły.
|
|
Kazimierz Moskal
