To już szóste wydawnictwo Towarzystwa Miłośników Ziemi Żywieckiej Oddziału
w Porąbce.
WSPOMNIENIA WOJNĄ PISANE
Tak zatytułowano "zbiorek" zawierający wspomnienia ludzi z Gminy Porąbka
pamiętających okupację hitlerowską i wyzwolenie. Pomysł kombatantów z Gminnego
Koła ZBoWiD zrealizowano staraniem TMZŻ O/Porąbka poprzez ogłoszenie
konkursu dla młodzieży szkolnej. Zamierzeniem pomysłodawców nie było jątrzenie
już zabliźnionych ran, lecz przestrzeganie przed tragicznymi skutkami nienawiści
człowieka do człowieka. Miłą niespodziankę organizatorom sprawiła młodzież, gdyż
aż sześćdziesięciu zaangażowało się do reporterskiej przygody. Wspierani radą
swych nauczycieli odwiedzali ludzi, którzy będąc dziećmi przeżyli jakże trudne
dni okrutnej wojny, w biedzie i lęku o własne życie, a często w rozpaczy po utraconych
rodzicach i bliźnich. Jurorzy pod przewodnictwem Marii Wójcik wybrali 21 prac,
które zostały opublikowane w wydanym "zbiorku" sponsorowanym przez
Urząd Gminy w Porąbce.
Wydarzenia opisane przez młodzież to często wspomnienia ich rówieśników, którzy
już w wieku 14 lat, odłączeni od rodziny, znaleźli się w obozie pracy. Tam ciężko
pracując, byli niedożywieni i niejednokrotnie fizycznie karceni. Jest też wiele
wywiadów opisujących wydarzenia nadzwyczaj wzruszające: aresztowania, rozstrzeliwania,
zawiadomienia o śmierci w obozie koncentracyjnym. Dużo wspomnień dotyczy przesiedleń,
gdy trzeba było opuścić własny dom zajmowany przez niemieckiego okupanta i szukać
schronienia u obcych, którym i bez tego nie było łatwo. Poza opisem okresu okupacji,
dużo
wspomnień dotyczy pierwszych dni wojny we wrześniu 1939 roku i dni wyzwolenia,
na przełomie stycznia i lutego 1945 roku.
Swoistym zakończeniem konkursu było zorganizowane w dniu 24 marca 2006 roku spotkanie
autorskie "Moje pierwsze dni wolności po II wojnie światowej". W sali
klubowej Domu Kultury
w Porąbce spotkali się organizatorzy, młodzi reporterzy i ich rozmówcy. Prezes
Zarządu TMZŻ O/Porąbka Teresa Wykręt dokonała podsumowania konkursu, podkreślając
trud jego uczestników
i satysfakcję z wykonanego przedsięwzięcia. Ocalono od zapomnienia fragmenty
niedawnej historii. Uczestnicy konkursu otrzymali pamiątkowe dyplomy, a wszyscy
mieli okazję zobaczyć program artystyczny o treściach patriotycznych i pokaz
tańca w wykonaniu uczniów miejscowej szkoły.
Wspomnieniami swoich pierwszych dni wolności dzielili się zarówno rozmówcy uczestników
konkursu, jak i inni świadkowie tamtych wydarzeń. Mówiono o Niemcach uciekających
przed nacierającymi wojskami radzieckimi, o zachowaniach wyzwolicieli, uratowaniu
zapory wodnej, o walkach i uciążliwościach przyfrontowych. Większość wspomnień
dotyczyła Porąbki i okolic, ale były też wspomnienia pochodzącego z Podlasia
Henryka Mirosa. Jako piętnastoletni chłopiec przemycał chleb do warszawskiego
Getta, za co został wywieziony w 1943 roku do obozu w Radogoszczy, a później
w Oranierburgu. Tam, po dwóch latach niewoli i ciężkiej pracy został wyzwolony
przez żołnierzy I Armii Wojska Polskiego.
Wszyscy rozmówcy byli zgodni, że nie ma dobrych i złych narodowości, lecz wśród
narodów są dobrzy i źli ludzie.
Józef Pszczółka
