Czy wiecie że?
6 stycznia 1940 r. Niemcy zaaresztowali w Lipowej tamtejszego proboszcza ks. Ferdynanda Sznajdrowicza
i 40 lipowian za to, że w 1939 roku uchodzący z Węgierskiej Górki żołnierze polscy rozbroili się w Lipowej. Pozostawioną przez żołnierzy broń postanowiono ukryć za wiedzą i poradą proboszcza. Jeden z lipowian o fakcie tym powiadomił Niemców. Jest inna wersja, że jeden
z lipowian będąc w stanie nietrzeźwym sięgnął po tę broń i zaczął strzelać. Inna jeszcze, że użył jej w celach kłusowniczych. 6 stycznia 1940 r. Niemcy otoczyli wieś i w wyniku przeprowadzonej we wsi rewizji aresztowano księdza i 40 lipowian. Wszyscy zostali rozstrzelani.
* 3 września 1940 r. rozpoczął działalność sztab ewakuacyjny, który miał siedzibę w Szkole nr 2 w Żywcu na Zielonej. 23 września 1940 r. w ramach "Saybusch Action" wyruszył z Żywca pierwszy transport do Łodzi, a następnie do Łukowa. Saybusch Aktion zakończyła się w styczniu 1941 r. Z terenu Żwiecczyzny do Generalnej Guberni wysiedlono około 20 tysięcy ludzi, dzieci, dorosłych i starców.
* W grudniu 1940 r. Tajna Organizacja Niepodległościowa (TON) w Żywcu zaczęła wydawać konspiracyjne pisemko "Front Polski". Pismo drukowali A. Ścieszka, J. Sobel, W. Wojtyła i L. Bydliński. W latach 1940 - 1942 ukazało się 30 numerów tego pisma. W czasie okupacji wychodziły jeszcze: "Błyskawica", "Sikorka", "Hasło", "Hasło Wolna Polska".
W stosunku do Polaków Niemcy zastosowali przymus pracy. Obowiązywał mężczyzn od 16 - 65 lat, a kobiety od 16 - 50 roku życia. Młodych kierowano na przymusowe roboty w Rzeszy, pozostałych do budowy umocnień obronnych oraz do innych prac na rzecz Rzeszy na miejscu.
* 2 kwietnia 1942 r. w Wielki Czwartek na targowicy w Żywcu odbyła się publiczna egzekucja 11 Polaków
z grupy sabotażowej. Było wśród nich 8 mieszkańców Żywca (Karol Gawęda lat 42, Antoni Ryczek lat 30, Czesław Kudzia lat 30, Franciszek Worek lat 27, Robert Jeziorski lat 21, Tadeusz Jeziorski lat 20, Kazimierz Worek lat 21, Henryk Błaszczyńsk, lat 17) i trzech
z wadowickiego (Jan Świętek lat 30 z Choczni, jego młodszy brat Józef Świętek i Andrzej Knapik z Regulic). Egzekucją kierował landrat żywiecki Eugen Hering. W celu zapobieżenia jakimkolwiek zamieszkom w czasie egzekucji, za szubienicą stało 100 zakładników, którym
w każdej chwili groziło rozstrzelanie.
Po wojnie mieszkańcy Żywca w miejscu gdzie stała szubienica wznieśli pomnik, który po sprzedaniu przez miasto targowicy w prywatne ręce, przeniesiony został do narożnika byłej targowicy.
* 3 i 4 października 1942 r. Niemcy zorganizowali
w Żywcu dożynki powiatowe. Była to wielka akcja propagandowa mająca na celu pokazanie wyższości gospodarki niemieckiej nad polskimi rolnikami. Polski rolnik w okresie okupacji wszystkie nadwyżki zobowiązany był oddać okupantowi w postaci kontyngentu.
Redaguje Hieronim Woźniak
