ELEKTROWNIE WODNE CHLUBĄ ŻYWIECCZYZNY /cd./

Nad Sołą i Koszarawą - nr 2 (178) - rok IX - 1 Luty 2006

ELEKTROWNIE WODNE CHLUBĄ ŻYWIECCZYZNY /cd./

Przełom rzeki Soły przez Beskid Mały stwarza dogodne warunki do spiętrzania wód tej rzeki. Po wybudowaniu zapory "PORĄBKA" w Międzybrodziu Bialskim w latach 1928 - 1936 i po wyzwoleniu w 1945 roku z okupacji niemieckiej, snuto plany budowy zapory i elektrowni wodnej w Tresnej. Prace przygotowawcze (wiercenia) rozpoczęto w 1952 roku i choć potwierdzały one dogodne warunki geodezyjne, decyzji nie podjęto. Dopiero powodziowa katastrofa jaka nawiedziła Żywiecczyznę w dniach 26-28 czerwca 1958 roku i wizytacja najwyższych władz PRL na tym terenie przyczyniły się do realizacji wcześniejszych planów. Budowa zapory wiązała się z niełatwą koniecznością przesiedlenia mieszkańców z terenów planowanych pod zalew, wytyczenia terenów pod nowe zabudowania i przygotowania właściwej im infrastruktury. Przesiedleniu podlegała większość mieszkańców Tresnej i Zarzecza, a wioski Stary Żywiec i Zadziele zniknęły z mapy. Nowym miejscem zamieszkania stały się dla przesiedlonych: Lipowa, Pietrzykowice, Kozy i Góra Burgałowska w Żywcu.
ZAPORA TRESNA
Do budowy zapory wodnej przystąpiono w roku 1960. Jej budowę opóźniły powódź pośniegowa w 1963 roku i kolejna, letnia, w 1965 roku. Zapora była gotowa rok później, a elektrownia w następnym roku.
W odróżnieniu od betonowej zapory PORĄBKA, zapora w Tresnej określana jest jako ziemno-narzutowa z rdzeniem glinianym. Posiada galerię zastrzykowo-kontrolną w styku rdzenia z podłożem na całej długości zapory. Długość korony 300 m, szerokość 10 m. Do jej budowy używano materiałów miejscowych, a w tym przede wszystkim gruboławicowych piaskowców godulskich i żwiru. Posiada spust denny 3-przewodowy pozwalający na przepustowość 730 m3/s, trójprzęsłowy wlot (jeden regulowany i dwa stałe, którymi odprowadzany jest nadmiar wody na przelew powierzchniowy z bystrzem, co umożliwia dodatkową przepustowość 841 m3/s.
W wyniku wybudowania zapory powstał zbiornik wodny zwany Jeziorem Żywieckim o pojemności 100 mln m3, a jego powierzchnia wynosi 1000 ha. Poza korzyściami energetycznymi i turystyczno-rekreacyjnymi uzyskano też zabezpieczenie powodziowe zmniejszając maksymalny przepływ z 1400 do 650 m3/s.
HYDROELEKTROWNIA TRESNA
Jej wyposażenie stanowią dwa hydrozespoły i charakteryzuje się następującymi danymi: moc zainstalowana - 21 MW, średnioroczna produkcja energii - 32 mln kWh, przepływ nominalny - 122 m3/s, spad nominalny - 20,4 m, średnica wirników - 2,90 m, ilość obrotów - 214,3 obr./min., napięcie znamionowe generatorów synchronicznych - 10,5 kV. Woda napędzająca turbiny przepływa przez sztolnię energetyczną o średnicy 6,7 m i długości 171 m. /cdn/

Józef Pszczółka

Powódź - lipiec 1997 rok.

do góry