XIII Posiady Gawędziarskie i XV Konkurs Gry na Unikatowych Instrumentach Ludowych
Początkiem listopada, jak co roku, najlepsi gawędziarze i instrumentaliści ludowi zjeżdżają do Zajazdu „HOROLNA” w Przybędzy, by stanąć w konkursowe szranki. Tegoroczne XIII Posiady Gawędziarskie oraz XV Konkurs Gry na Unikatowych Instrumentach Ludowych odbył się 6 i 7 listopada i skupił ogromną rzeszę uczestników, z czego znaczącą część stanowiły dzieci i młodzież. Gawędziarze i instrumentaliści reprezentowali zarówno Beskid Żywiecki, jak i Beskid Śląski. Byli też tradycyjnie goście z Zawoi, ale i po raz pierwszy mali muzykanci z Kaczyc. W sobotni wieczór Zajazd "HOROLNA" pękał w szwach i trzeba było dostawiać ławy dla uczestników i zainteresowanych widzów. Dwudniowe przesłuchania odbyły się w tradycyjnie miłej i przyjaznej atmosferze. Wartości artystyczne i merytoryczną treść prezentacji oceniało kompetentne jury w składzie: Zuzanna Kawulok - muzyk, Czesław Węglarz - muzyk, Teresa Kłaptocz-Chrapek - muzyk, Małgorzata Kiereś - etnograf, Barbara Rosiek - etnograf, Janusz Legoń - teatrolog.
Wśród dorosłych gawędziarzy najwyżej oceniono Walerię PROCHOWNIK z Żywca-Sporysza i Andrzeja MURAŃSKIEGO z Juszczyny, drugie miejsca zdobyły siostry Zofia i Józefa SORDYL z Korbielowa oraz Helena SOBEL z Wieprza, a trzecie miejsce powędrowało do Piotra JEZUTKA z Zawoi. Wyróżniono Marię GRZEGOREK z Juszczyny, Wiesława PAWLUSA z Wieprza i Marię KRZESAK
z Korbielowa. Wśród dzieci wyróżniono aż 20 osób. Dwa pierwsze miejsca zdobyli Anna KUPCZAK
z Juszczyny i Jakub SKÓRZAK z Jaworzynki.
W kategorii instrumentalistów dorosłych jury przyznało NAGRODY SPECJALNE dla Edwarda, Józefa i Władysława BYRTKA z Pewli Wielkiej za archaiczny, tradycyjny sposób gry na skrzypcach i dudach. I miejsce przyznano Mieczysławowi KAMIŃSKIEMU z Przyborowa, II miejsca wywalczyli Wojciech WRZESZCZ z Juszczyny i Józef HERNAS z Koszarawy a III nagrodę zdobył Marcin KUPCZAK z Żabnicy. Wyróżniono również Jana PITUŁĘ z Międzybrodzia Żywieckiego za grę na dudach żywieckich. Wśród dzieci i młodzieży bezkonkurencyjny był Kamil WOJTYŁA z Żabnicy, II miejsce przypadło Rafałowi BAŁASIOWI z Żywca, a III nagrody "wygrali" sobie Łukasz KUPCZAK z Żabnicy i Barbara JUROSZEK z Jaworzynki.
W niedzielny wieczór 21 listopada w siedzibie Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego "Grójcowianie" w Brzuśniku zorganizowano koncert laureatów obu przeglądów. Laureaci spotkali się z członkami jury, zapoznali się z jego uwagami, odebrali dyplomy, nagrody pieniężne i rzeczowe. Najlepsi artyści zaprezentowali swój repertuar przed licznie zgromadzoną publicznością. Wystąpili więc już znani i wielokrotnie wyróżniani instrumentaliści i gawędziarze, ale także młodzi i wielce utalentowani artyści. Jury wyraziło zadowolenie, że w tegorocznej edycji konkursów udział brała znaczna grupa dzieci muzykujących i umiejących wygłaszać teksty gwarą. Ich występy przypominały o dawnych legendach i zawierały archaiczne wątki folklorystyczne rodzimych stron.
Koncert prowadziła obdarzona wdziękiem i talentem artystycznym, kierująca zespołem "Grójcowianie", Jadwiga Jurasz. Zespół realizował oprawę muzyczną całej uroczystości.
W czasie koncertu była też szczególna chwila wzruszeń i radości. Waleria PROCHOWNIK, laureatka I miejsca, występująca w konkursach gawędziarzy przez 20 lat, z okazji Jubileuszu została uhonorowana przez organizatorów wyjątkowo uroczyście, otrzymała upominki, a cała sala odśpiewała tradycyjne sto lat.
Życzenia i upominki wręczył Jubilatce dyrektor Wydziału Turystyki, Kultury, Sportu i Promocji Powiatu w Żywcu Mirosław DZIERGAS w towarzystwie dyrektora Regionalnego Ośrodka Kultury
w Bielsku-Białej Leszka MIŁOSZEWSKIEGO i prowadzącej koncert Jadwigi JURASZ.
Organizatorzy i Panie z miejscowego Koła Gospodyń przygotowali dla gości poczęstunek, serwując góralski bigos, pierogi z kapustą i grzybami, swojski chleb ze smalcem, bukty
i smakołyki.
Nagrody tegorocznego konkursu ufundowali: Samorząd Województwa Śląskiego, Starostwo Powiatowe w Żywcu oraz Urząd Gminy Radziechowy-Wieprz. Nad sprawnym przebiegiem imprezy i miłą atmosferą czuwali organizatorzy: Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej, Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne "GROJCOWIANIE" w Wieprzu oraz Zajazd "Horolna" w Przybędzy.
Tekst: Marek Jurasz i Józef Pszczółka
Foto: Józef Pszczółka
