Rozmowa z Jego Magnificencją - Rektorem Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej
- prof. dr. hab. inż. Markiem Trombskim
Panie Rektorze, uczelnia wchodzi w czwarty rok swojej samodzielnej działalności, jak podsumowałby Pan dorobek minionych trzech lat?
Były to dla nas bardzo pracowite lata, gdyż musieliśmy przekształcić Filię Politechniki Łódzkiej w samodzielną, wielokierunkową uczelnię akademicką. Pragnę w tym miejscu podkreślić, że mieliśmy już duże doświadczenie, znaczny dorobek naukowy i dobry potencjał kadrowy, jako że w tym roku mija równe 35 lat od momentu utworzenia Filii Politechniki w naszym mieście.
Była to uczelnia techniczna, ale dała nam bardzo mocne podstawy organizacyjne. Działał tu Wydział Budowy Maszyn i Informatyki, z pełnymi uprawnieniami akademickimi, włącznie z prawami doktoryzowania i habilitacji. Był także Wydział Włókienniczy.
Natomiast musieliśmy tworzyć prawie od nowa Wydział Humanistyczno - Społeczny oraz rozbudować Wydział Zarządzania i Informatyki o nowe kierunki.
Ile uczelnia ma aktualnie wydziałów i o jakich kierunkach?
Aktualnie są cztery wydziały z następującymi kierunkami:
Wydział Budowy Maszyn i Informatyki: Mechanika i budowa maszyn, Automatyka i robotyka, Zarządzania i inżynieria produkcji, Informatyka.
Wydział Inżynierii Włókienniczej i Ochrony Środowiska: Włókiennictwo, Inżynieria środowiska.
Wydział Zarządzania i Informatyki: Zarządzanie i marketing, Stosunki międzynarodowe, Socjologia.
Wydział Humanistyczno-Społeczny: Pedagogika, Filologia polska, inne filologie /slawistyka, anglistyka, iberystyka/.
Najbardziej obleganymi kierunkami są: filologia angielska, informatyka, socjologia oraz zarządzanie i marketing. W sumie na uczelni jest około 8 tysięcy studentów. W tym na studiach dziennych 4,5 tysiąca.
Jaką kadrą dysponuje uczelnia?
Mamy 86 profesorów i doktorów habilitowanych i 140 doktorów. W sumie jest około 630 pracowników. Należałoby w tym miejscu dodać, że prowadzimy także Uniwersytet trzeciego wieku, który w chwili naszego wstąpienia do Unii Europejskiej ma szczególną wymowę, gdyż stwarza szansę aktywnej działalności dla emerytów i rencistów. W obecnej chwili jest to bardzo poważnie traktowane w Unii Europejskiej. Uniwersytet ten posiada około 300 słuchaczy. Jeżeli by to wszystko zsumować, to okazałoby się, że jesteśmy liczącą się społecznością akademicką w kraju.
Niewątpliwie, ale trzeba także podkreślić, że jesteście na Podbeskidziu jednym z wyjątkowo liczących się ośrodków, nie tylko na niwie naukowej czy kulturotwórczej.
Coś w tym jest. Bo od momentu, kiedy region utracił prawa województwa odnotowaliśmy jeden, naprawdę liczący się sukces, jakim było powołanie do życia tej uczelni. Uczelnia powstała w oparciu o ustawę sejmową
i jest placówką trwałą, której nikt dowolnie /bez zgody Sejmu/ kwestionować, a tym bardziej zlikwidować nie może.
Nie ulega wątpliwości, że powołanie tej uczelni jest dużą, osobistą zasługą Pana Rektora, który będąc wcześniej wojewodą bielskim,
a aktualnie liczącym się radnym w sejmiku śląskim, miał w tej sprawie wiele do powiedzenia.
Doświadczenia, jakie zdobyłem będąc wojewodą oraz kontakty, które nawiązałem, pełniąc m.in. funkcję przewodniczącego zespołu ds. polityki społecznej w konwencie wojewodów, niewątpliwie pomogły mi w pokonaniu wielu trudności, jakie występowały przy zabiegach o powołanie tej uczelni. Tak więc uczelnia funkcjonuje i w swoim działaniu nabiera coraz większego rozmachu.
Jakie plany ma uczelnia na najbliższą przyszłość?
Przede wszystkim zabiegamy o to, aby wszystkie kierunki dydaktyczne na naszej uczelni miały akredytacje. Następnie, aby wszystkie wydziały posiadały prawa akademickie, to znaczy mogły nadawać stopnie doktora nauk
i doktora habilitowanego. W chwili obecnej mamy takie uprawnienia na Wydziale Budowy Maszyn i Informatyki oraz na Wydziale Inżynierii Włókienniczej i Ochrony Środowiska. W przyszłym roku planujemy otworzyć nowy wydział nauk o zdrowiu i uruchomić na nim kierunek pielęgniarstwa, który dawałby wykształcenie na poziomie licencjatu. Takie wymagania stawiają przed pielęgniarkami niektóre kraje Europy zachodniej. Wobec znacznego odpływu na zachód wielu doświadczonych pielęgniarek, wzrośnie także u nas zapotrzebowanie na lepsze przygotowanie średniego personelu medycznego.
Rozmawiamy w pięknie odrestaurowanej willi Sixta, która jest siedzibą rektoratu uczelni. Jak przedstawia się sprawa inwestycji na uczelni?
Prawie równocześnie z powstaniem uczelni, rozpoczęliśmy budowę nowego gmachu dydaktyczno-laboratoryjnego na Błoniach, który może pomieścić ponad dwa tysiące studentów. W roku bieżącym na tą inwestycję otrzymaliśmy wyjątkowo duży zastrzyk finansowy i sądzę, że uda nam się zacząć częściowe wyposażanie wnętrz. Gdyby skarb państwa nadal był tak szczodry, to moglibyśmy ten obiekt oddać do użytku w ciągu 3 - 4 lat. Mamy także przygotowany projekt przeróbki dawnych Zakładów Pasmanteryjnych na ul. Kustronia, które chcemy zaadaptować na sale dydaktyczne oraz planujemy w przyszłości wybudować bibliotekę z centrum kongresowym. Placówka ta mogłaby służyć także miastu, gdyż miasto podobnego obiektu nie posiada.
Obecnie uczelnia mieści się w kilkunastu budynkach. Główne pomieszczenia uczelni znajdują się na Błoniach. Duży obiekt jest na Placu Smolki, w którym mieści się Instytut Włókienniczy i Ochrony Środowiska. Na ul. Kustronia także jest czynny jeden z budynków, w którym mieści się Wydział Humanistyczny. Część Wydziału Humanistycznego odbywa zajęcia w dawnym Kuratorium, a część na ul. św. Jana Kantego przy Kurii Biskupiej.
Ponadto posiadamy 2 akademiki, jeden na ul. Spółdzielców, a drugi na Złotych Łanach. Tak więc siedziba rektoratu tu, na ul. Mickiewicza, ma jakby centralne położenie.
Niewątpliwie siedziba rektoratu jest dobrze usytuowana, a jej wygląd stanowi znakomitą wizytówkę uczelni. Czy jednak na uczelni nie podnoszą się głosy krytyki, że przy wielu pilnych potrzebach inwestycyjnych, na jej odrestaurowanie wydano zbyt dużo środków?
Po pierwsze - dużo, czy niedużo? To jest sprawa dyskusyjna. Nakłady te jednak wymuszone zostały zaleceniami konserwatorskimi, gdyż obiekt jest zabytkowy. Nadto, jeżeli weźmie się pod uwagę fakt, że koszty dzierżawy są bardzo małe, to zyski z posiadania takiego lokum na rektorat są znacznie większe.
Po drugie - naukowcy z naszej uczelni mają wiele kontaktów z uczelniami zagranicznymi i widzą, w jakich obiektach znajdują się rektoraty. Uświadamiają więc sobie, że ten pierwszy styk z daną uczelnią - rektoratem, już nadaje pewną rangę tej placówce.
Organizując uczelnię do wszystkich rozwiązań, tak dydaktycznych jak
i inwestycyjnych, staramy się także podchodzić w ujęciu perspektywicznym.
Dla mnie takim modelowym ośrodkiem akademickim jest Uniwersytet w Erlangen w Niemczech. Jest to uczelnia z ponad 300 - letnią tradycją, która ma wiele wydziałów, w tym: wydział budowy maszyn, wydział prawa, teologii, biologii i inne.
Jaki tam jest układ? Rektorat mieści się w pałacyku, w centrum miasta, wydziały techniczne poza miastem, wręcz w lesie, żeby nie przeszkadzały ludziom, a pozostałe wydziały rozlokowane w mieście. Podobnie jak w Erlangen, na zachodzie często spotyka się uczelnie wielo-wydziałowe, od kierunków politechnicznych, po humanistyczne - uczelnie uniwersalne. My modelując naszą nową placówkę, powinniśmy się kierować także pewnym uniwersalizmem, który zapewni większe szanse wyboru kierunku studiów dla młodzieży z Podbeskidzia i lepiej służyć będzie swojemu regionowi.
Dziękując za rozmowę życzę Panu Rektorowi, wszystkim pracownikom naukowym i młodzieży, wiele dokonań i satysfakcji z osiągniętych wyników, w rozpoczynającym się nowym roku akademickim oraz pomyślnego realizowania długofalowych planów rozwojowych uczelni.
Antoni Urbaniec
