Julian Szczotka
Urodził się 14 lutego 1913 roku w Milówce. Jego ojcem był znany milówczański gazda Wojciech Szczotka, a matką Maria z domu Rozmus (z Radziechów).
Wychowywał się w gronie licznego rodzeństwa, miał 5 braci i 3 siostry. Jego starszy o 20 lat brat Józef Szczotka był znanym miłośnikiem folkloru żywieckiego.
J. Szczotka ukończył Szkołę Powszechną w Milówce, trzy klasy Gimnazjum w Żywcu i Seminarium Nauczycielskie im. G. Piramowicza w Białej. W 1933 roku złożył egzamin dojrzałości. Nie mogąc znaleźć zatrudnienia w zawodzie nauczycielskim, poszedł do podchorążówki w Cieszynie, którą ukończył w 1935 roku. Po ukończeniu podchorążówki, w 1936 roku ukończył kurs podprzewodników Junackich Hufców Pracy w Warszawie. W tym samym roku został skierowany do pracy w Junackim Hufcu Pracy w Zajózierzu koło Dęblina, gdzie pracował przez rok. Od października 1937 roku został zatrudniony jako nauczyciel w Szkole Podstawowej w Opocznie, a następnie w Olimpiowie. Najazd hitlerowski na Polskę nie przerwał Jego pracy, dalej uczył ("ze storn" - to na co okupanci zezwolili), równocześnie włączył się w działalność ruchu oporu (Z.W.Z.) na tamtejszym terenie.
W dniu 4 VI 1942 roku został zatrzymany przez Gestapo i osadzony w więzieniu w Tomaszowie Mazowieckim. Będąc więźniem miał świadomość, że od tej chwili działalność w podziemiu bezpowrotnie się skończyła i trzeba przygotować się na najgorsze. Przez Gestapo przesłuchiwany był dwie doby. W czasie przesłuchań poddawano go torturom, bito niemiłosiernie, starając się doprowadzić go do stanu bezwolności. Równocześnie Gestapo obiecywało wolność za cichą współpracę. Nie uzyskawszy od Niego zgody na takową, po paru dniach odwieziono Go do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Tu otrzymał numer 38 100 i od tej chwili przestał być człowiekiem z nazwiskiem, stał się numerem.
W marcu 1943 roku przetransportowany został wraz z innymi, z Oświęcimia do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie. Pod koniec wojny w kwietniu 1945 roku wywieziono ich do Teresina w Czechosłowacji. Tu został oswobodzony przez Rosjan.
Do Polski wrócił 12 VI 1945 roku. Po rekonwalescencji 1 IX 1945 roku podjął pracę w Szkole Podstawowej w Rajczy. Założył rodzinę. Jego żoną została przedwojenna narzeczona - Zofia Matyszkowicz (też nauczycielka). Na świat przyszła jedyna córka, Ewa. Podobnie jak rodzice, ukończyła Liceum Pedagogiczne w Żywcu, następnie studia w Krakowie. Została tak jak rodzice nauczycielką najpierw w Ciścu, a potem w Milówce, gdzie pracuje do dzisiaj).
W Rajczy Julian Szczotka rozwinął w całej okazałości swój talent pedagogiczny, prowadził kursy dla analfabetów, chór, zespół taneczny. W pamięci uczniów pozostał jako wspaniały wychowawca i wzorowy nauczyciel.
W 1960 roku warunki zmusiły rodzinę Szczotków do przeniesienia się do Milówki, gdzie podjęli pracę w Szkole Podstawowej. W 1972 roku umiera Zofia Szczotka, żona Juliana. On sam w 1973 roku przechodzi na emeryturę. Jako emeryt poświęcił swój czas na organizowanie wycieczek dla letników, przyjeżdżających do Milówki. Grał też w regionalnej orkiestrze w zespole Wierchy im. Józefa Szczotki. W 1977 roku Julian Szczotka ożenił się z Heleną Krasińską i zamieszkał w Nowym Targu. Pracował tam społecznie w ZBOWiD. Po śmierci żony wrócił do Milówki. Obecnie, mimo że ukończył 90 lat, nadal służy bliźnim dobrymi radami, jest także żywą skarbnicą wiedzy o minionych czasach.
Opracowano na podstawie relacji Juliana Szczotki, uczniów :
M. Sporka z Rajczy, A. Michalczyka z Świeciechowa k/ Opoczna. Życiorys z Archiwum Wydziału Oświaty w Żywcu. Archiwum rodzinne.
Ewa Szczotka Kojro
