BIBLIOTEKA ŻYWIECKA
Po 65 latach wznowiono serię wydawniczą Biblioteka Żywiecka. Jest to seria wydawnictw rozpoczęta przed II wojną światową w postaci Dziejopisu Andrzeja Komonieckiego pod redakcją Michała Jeziorskiego i Stanisława Szczotki związanych z Towarzystwem Miłośników Ziemi Żywieckiej. Wydany w dwóch tomach Dziejopis (niestety tom II spłonął doszczętnie w drukarni cieszyńskiej, gdy we wrześniu 1939 r. wkroczyli tam Niemcy) to dwie pierwsze pozycje na liście BŻ. Pozycja nr 3 to przygotowywana do wydania Kronika księdza Franciszka Augustina - prace nad tym wydaniem rozpoczęły się jeszcze pod koniec lat 80-tych, ale dopiero ostatnio nabrały tempa i książka ma się ukazać w przyszłym roku.
Ale już obecnie ukazała się pozycja nr 4 - Studia Judaica Biblioteki Żywieckiej. Podtytuł zaś wyjaśnia zawartość: Materiały i opracowania do dziejów Żydów na Żywiecczyźnie. Jest to praca zbiorowa czterech autorów związanych ze Społecznym Instytutem Historycznym działającym przy Towarzystwie Miło-
śników Ziemi Żywieckiej tj. Aleksandra Bury, Rafał Caputa, Ireneusz Jeziorski i Mirosław Miodoński.
Dwóch spośród nich, I. Jeziorski i R. Caputa, to autorzy wydanej w 2000 r. pierwszej książki podejmującej całościowo tematykę społeczności żydowskiej na Żywiecczyźnie do II wojny światowej pod tytułem Okruchy Pamięci. Recenzentem naukowym pozycji nr 4 BŻ jest dr Rafał Kosiński z Muzeum Miejskiego w Żywcu. Autorką projektu okładki i grafiki jest Sylwia Sas-Jasicka.
Zawartość książki podzielono na dwa tytułowe działy: Materiały oraz Opracowania. Na 140 stronach zamieszczono m.in. wykaz organizacji, stowarzyszeń i związków wyznaniowych na terenie Żywiecczyzny, a w szczególności w gminach Zabłocie, Milówka, Rajcza i Jeleśnia. Są tam również długie listy uczniów żydowskich uczęszczających do szkół na terenie dzisiejszego Żywca. Jest wykaz nieruchomości żydowskich z 1928 r. Są to wypisy z dokumentów przechowywanych głównie w archiwach państwowych. Wśród opracowań uwagę zwraca obszerny i treściwy opis gminy wyznaniowej Milówka. Omówiono też żydowskich mieszkańców Wyszomieścia, Ispu i Zabłocia od dworca kolejowego w stronę browaru. Książka jest obficie zilustrowana.
Książkę nabyć można w siedzibie Towarzystwa Miłośników Ziemi Żywieckiej, ul. Zamkowa 4 oraz w księgarniach w Żywcu i Milówce.
(M.M.)