Jak rzeka Soła płynie.
Jak rzeka Soła płynie, wespół z Koszorawą
Tak Żywiec niechaj płynie nieśmiertelną sławą
I rzeki Komorowskich niech nie giną wiecznie
Lecz płyną w familije, słynąc z nich stayecznie
A. Komoniecki
Soła jest pierwszym górskim dopływem Wisły o wybitnych cechach rzeki górskiej. Bieg jej można podzielić na dwa odcinki: górny – beskidzki, od źródeł do Wielkiej Puszczy i dolny w obrębie Pogórza Cieszyńskiego i Kotliny Oświęcimskiej. Do Wisły wpada za Oświęcimiem.
Posiada bardzo rozległy obszar źródłowy. Początek swój bierze pod Sołowym Wierchem (848) i Ochodzitą (894) w południowej części pasma Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim, skąd wypływa potok Czerna. Ten po połączeniu się w Lalikach z potokiem Roztoka płynącym od Przełęczy Zwardońskiej przyjmuje nazwę Czarna Soła. W Soli dołącza do niej Słanica, wypływająca spod Skalanki. Pomiędzy Rycerką Dolną i Rajczą Czarna Soła zasilana jest przez dwa duże prawostronne dopływy: Rycerkę zbierającą wody z „worka raczańskiego” i Wodę Ujsolską (Ujsołę) utworzoną z potoków: Cichy, Glinka, Bystra i Danielka. W Rajczy do rzeki wpada potok Nickulina wypływający spod Boraczego Wierchu i od tego miejsca rzeka przyjmuje nazwę Soła. Przez ludność okolic Rajczy Sołą jest nazywany odcinek rzeki jeszcze powyżej ujścia Rycerki aż do miejsca połączenia się Czarnej ze Słanicą.
Spadek Soły w górnym biegu wynosi od 4 do 15‰.Poniżej Rajczy do Soły z większych rzek wpadają jeszcze: Kamesznica, Żabniczanka, Bystra, Leśna, Kalna, Żylica. Całkowita powierzchnia dorzecza Soły wynosi 1385,75 km kw., z czego na bieg górny przypada 1119,80 km kw., a na bieg dolny 265,95 km kw.
Potoki uchodzące do Soły normalnie prowadzą mało wody, ale w wypadku gwałtownego deszczu, ilość płynącej wody wzrasta nawet kilkaset razy, przekształcając niepozorne strumyki w rwące rzeki.
Nawalne deszcze, albo deszcze długotrwałe o szerokim zasięgu, są przyczyną występowania powodzi. Ostatnia w 1997 r. zniszczyła linię kolejową, linie energetyczne, zalała wiele domów.
Z Rajczy płynie przez Milówkę, Węgierską Górkę i Wieprz dociera do rozległej Kotliny Żywieckiej i leżącego w jej centrum miasta Żywca. Tu do Soły wpływa jej największy prawobrzeżny dopływ – Koszarawa. Potem już tylko 3 mosty: kolejowy i dwa drogowe i Jezioro Żywieckie. W przełomie Soły powstały zapory wodne w Międzybrodziu Bialskim, Tresnej i Czańcu. W wyniku spiętrzenia wody powstały Jezioro Żywieckie, Jezioro Międzybrodzkie i zbiornik retencyjny w Czańcu. Soła ma 82 km długości. Jej średni przepływ wynosi 18 m sześć. na sekundę.
