Trzecia młodość góry Żar.

Nad Sołą i Koszarawą - nr 2 (129) - rok VII - 15 Styczeń 2004

Trzecia młodość góry Żar.

Góra Żar (761 m n.p.m.) wraz z nieco wyższą Kiczerą (831 m.n.p.m.) stanowią pólnocno wschodnią granicę Międzybrodzia Żywieckiego i zarazem gminy Czernichów, położonej po obu stronach rzeki Soły w Beskidzie Małym . Wyjątkowo malownicze zbocza Żaru, a przede wszystkim warunki termiczne i ukształtowanie wierzchołka góry, stały się obiektem zainteresowania polskich lotników już w latach 30. minionego wieku, w okresie dominacji polskiego lotnictwa w ówczesnej Europie. Ciche zbocze ożywiło się, gdy w latach 1934 – 1936 budowano tu lotnisko i szkołę pilotów szybowcowych, poprzedniczkę dzisiejszej Górskiej Szkoły Szybowcowej „Żar”. Budynek dydaktyczno socjalny, hangary i kolejka szynowo linowa, to nowe obiekty na szczycie i południowym zboczu góry, widocznym c całej Kotliny Żywieckiej i nie tylko. Niewątpliwą atrakcją Żaru i fascynacją młodzieży były łatające szybowce, w których piloci szkolili się w zakresie lotów termicznych, żaglowych, falowych, wysokościowych i tych najciekawszych – akrobacyjnych. To tu na Żarze w czerwcu 1949 roku zorganizowano pierwsze po I wojnie światowej Międzynarodowe Zawody Szybowcowe Krajów Demokracji Ludowej, w których polscy piloci Irena Kempówna i Adam Zientek na szybowcach „Sęp” odnieśli zdecydowane zwycięstwo. Od początku istnienia lotniska, aż do końca lat 50. odbywał się przy pomocy gumowych lin naciąganych siłą ludzką. Lądowanie odbywało się u podnóża góry, a do transportu szybowców na szczyt Żaru służyła kolej szynowo linowa. W latach 60. zapoczątkowano start szybowców przy pomocy samolotów z lądowiska.

Drugie ożywienie góry Żar nastąpiło w latach 1970 – 77 w czasie budowy w Międzybrodziu Żywieckim elektrowni szczytowo pompowej Porąbka Żar. Na szczycie góry Żar w miejscu gdzie kiedyś stały hangary powstał zbiornik wodny o pojemności 2,18 ml. m3 . Tytułem rekompensaty Szkoła otrzymała od inwestora elektrowni szczytowo pompowej nowy hotel na 70 miejsc z pomieszczeniami dydaktycznym, hangar i tereny dla poszerzenia lotniska z możliwościami lądowania samolotów o masie całkowitej do 5700 kg. W czasie budowy zbiornika wykonano drogę asfaltową na szczyt góry Żar, która obecnie służy szkole, mieszkańcom i turystom. Gdy rozważano możliwość likwidacji torowiska na szczyt góry, miejscowi piloci dr Tomasz Kawa i Wojciech Kos wiedząc o modernizacji kolejki na Gubałówkę , zaproponowali jej przeniesienie z Zakopanego do Międzybrodzia Żywieckiego i zorganizowanie obok niej zjazdowej trasy narciarskiej. Inicjatywa spotkała się z przychylnym uznaniem władz Aeroklubu RP – właściciela obiektu, Starostwa Żywieckiego i Spółki Polskie Koleje Linowe – przyszłego właściciela. Wykonano potrzebną dokumentację, remont i modernizację wagonów, uregulowano sprawy własnościowe i dokonano zakupu terenów potrzebnych dla narciarzy. 12 sierpnia 2003 r. Przedsiębiorstwo Robót Kolejowych przystąpiło do realizacji inwestycji, a po 130 dniach w rekordowym tempie obiekt oddano do eksploatacji. 20 grudnia 2003 r. nastąpiło uroczyste oddanie Kolei Linowo Terenowej do eksploatacji. Obecni byli parlamentarzyści, przedstawiciele władz centralnych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych. Przygrywała orkiestra zespołu regionalnego , wstęgę przecinali ks.bp Tadeusz Rakoczy, który obiekt poświęcił , Jerzy Laszczyk prezes Spółki PKL, Jan Karpiński – prezes Aeroklubu RP i Andrzej Grobelny Wójt Czernichowa. i inni. Na konferencji prasowej Prezes PKL i prezes Aeroklubu poinformowali, że: długość kolei wynosi 1330 m, różnica poziomów – 300 m, przepustowość kolei 1200 osób na godzinę, czas przejazdu około 5 minut przy prędkości 5 m/sek. Ceny biletów: 8 zł za przejazd tam i z powrotem, 5 zł w jedną stronę. Bilet grupowy dla grup powyżej 10 osób 6 zł tam i z powrotem i 4 zł w jedną stronę. Trasa narciarska, oświetlona, z armatką śnieżną ma 1600 m. długości, przy nachyleniu terenu 23%. Inwestycja kosztowała 17 mil. Zł, a inwestor przewiduje, że koszt zwróci się w ciągu 7 lat. Obok dolnej i górnej stacji kolejki powstanie infrastruktura w postaci parkingów (bezpłatnych) małej gastronomii i pomieszczeń dla dzieci z opieką. Nie ulega wątpliwości, że gmina Czernichów oraz samo Międzybrodzie Żywieckie otrzymały w podarunku gwiazdkowym nową atrakcję turystyczną, która spowoduje dalszy napływ turystów a jej mieszkańcom przysporzy – miejmy nadzieję dodatkowych dochodów, czego im życzymy.

Józef Pszczółka

do góry