Najpiękniejsze kamienice miasta Żywca
Celem naszej pracy jest przybliżenie mieszkańcom Żywca
oraz pragnącym go poznać turystom, krótkiej historii miasta oraz
opisu architektonicznego najpiękniejszych budynków i kamienic miasta.
Idąc ulicami warto czasem przystanąć, aby zwrócić uwagę na piękne,
choć nieliczne kamienice i dawne domy mieszkalne. Nie wiadomo dlaczego
zostały one pominięte przez autorów różnego rodzaju informatorów
i przewodników. Postaramy się w miarę naszej wiedzy opisać i przedstawić
najpiękniejsze naszym zdaniem obiekty architektoniczne.
Żywiec to miejscowość położona u zbiegu rzek Soły i Koszarawy, w
kotlinie otoczonej szczytami Beskidu Małego, Makowskiego, Śląskiego
i Żywieckiego. Etymologia nazwy miasta nie jest dokładnie znana,
są trzy teorie co do jej powstania: pierwsza - na terenie gdzie powstało
miasto wypasano wcześniej duże stada świń czyli żywca; druga - od
rośliny żywiec, która do dziś bardzo obficie występuje na tych terenach;
trzecia - od świątyni słowiańskiej bogini Żywili, która miała stać
poniżej źródełka świętego Wita (na wschodniej stronie dzisiejszego
jeziora żywieckiego).
Nad miastem wznosi się góra Grojec, na której odnaleziono ślady osady
i groby jamowe z V w p.n.e. czyli z okresu kultury łużyckiej, a także
ceramikę z kultury puchowskiej.
Historia miasta jest bardzo bogata i sięga lat 1270-1280, kiedy to
założono miasto i nadano mu prawa na wzór miasta Oświęcim.
 |
 |
W 1325-1328r. - Żywiec po raz pierwszy występuje jako miasto w spisach
świętopietrza.
I poł. XV w. - przeniesienie miasta na nowe miejsce oraz wytyczenie
rynku z prostokątnym układem ulic charakterystycznych dla miast średniowiecznych.
1466r. - Żywiec stał się własnością Kazimierza Jagiellończyka.
1467r. - król w zamian za udział w wyprawie wojennej przekazał miasto
Piotrowi Komorowskiemu herbu Korczak.
XVI w. - dzięki licznym przywilejom następował szybki rozwój gospodarczy
i społeczny miasta.
1624r. - miasto zakupiła królowa Konstancja, żona Zygmunta III Wazy,
w której imieniu rządy sprawował starosta lub administrator generalny.
Z tego okresu pochodzi ordynacja sygnowana przez królową, omawiająca
szczegółowo ustrój miasta oraz przywileje mieszczan.
1655r. - wizyta króla Jana Kazimierza w żywieckim zamku związana
z organizacją oporu przeciwko wojskom szwedzkim Karola Gustawa.
1678r. - dobra żywieckie przejmuje hrabia Jan Wielopolski Kanclerz
Wielki Koronny, pan na Pieskowej Skale.
1772r. - I rozbiór Polski, w wyniku którego Żywiec dostaje się pod
panowanie Austrii.
1838r. - Żywiecczyzna włączona zostaje w dobra rodu Habsburgów, którzy
władają nią do wybuchu II wojny światowej.
1865r. - arcyksiążę Albrecht Ferdynand Habsburg zakłada browar w
Żywcu.
1918r. - 31 października rozbrojono wojsko austriackie i Żywiec odzyskał
wolność.
1939-1945r. - okres okupacji hitlerowskiej, wyzwolenie miasta 5 kwietnia
1945r.
Rynek od dawien dawna był miejscem, gdzie gromadzili się ludzie na
różnorakie święta państwowe i religijne. W każdą środę odbywał się
tu targ znany w całej okolicy.
Do jednych z najpiękniejszych budynków miasta Żywca należy zaliczyć
Ratusz powstały w 1868 roku.
 |
Jest to przykład architektury eklektyzmu "romantycznego" nawiązującego
do stylu gotyckiego i romańskiego. Budynek składa się z części centralnej
oraz dwóch wież. Są one zwieńczone łukiem wklęsło-wypukłym, we wnętrzu
którego umieszczone zostały odpowiednio herb miasta Żywca i godło
Polski. Niżej znajdują się okna trójdzielne tzw. triforium, które
widzimy także w centralnej części budynku. Pod nimi z kolei okna
dwudzielne przedzielone pośrodku kolumienką imitujące biforium. Oba
te elementy były charakterystyczne dla średniowiecznej architektury.
Centralną część budowli wieńczy strop, pod którym umieszczono szereg
rozet wentylacyjnych oraz astragal . Na szczególną uwagę zasługują
kilku metrowe okna gotyckie zakończone archiwoltą złożoną z pozornych
klińców kamiennych z wyraźnie zarysowanym zwornikiem. Okna przedzielone
są kolumnami gotyckimi podtrzymującymi archiwolty. Ich górną część
stanowią manswerki (najwyższe zdobienie okna).
Najniższa kondygnacja budynku pokryta jest boniowaniem, podobnie
jak obrzeża obu wież Ratusza.
Na uwagę zasługuje także tablica poświęcona Stanisławowi Andrzejowi
Komonieckiemu, wójtowi i kronikarzowi. Na tablicy widnieje przepiękny
medalion tegoż pisarza.
C/D/N/
Wykonały pod kierunkiem mgr Teresy Witos uczennice ZSDiL w Żywcu:
Waluś Katarzyna, Ostrowska Elżbieta, Temel Anna
