Piwa klasztorne
(unikalne receptury, stare przepisy)
Mnisi z klasztorów opracowali wiele własnych receptur,
do których należą znakomite francuskie likiery Benedictine (klasztor
Benedyktynów w Fecamp), Ville Cure (klasztor Cenon k.Bordeaux). Technologię
produkcji szampana wynalazł mnich z klasztoru Benedyktynów z Hautvilliers
sławny Dom Perignon w XVII w. To mnichom z klasztorów świat zawdzięcza
wspaniałe przepisy na: sery, ciasta, wina, białe i wytrawne wódki
oraz ziołowe nalewki. Inną wielką specjalnością mnichów są znakomite
piwa klasztorne!
Prawdziwy rozkwit klasztornych piw nastąpił w średniowieczu.
Klasztory i opactwa szczególnie we Francji, Belgii, Holandii, Niemczech,
Szwajcarii oraz w Irlandii, zasłynęły z doskonałych piw klasztornych.
Potęgą klasztorów były stare przepisy przekazywane pokoleniowo, mnisi
umieli szybko dostosowywać najnowsze technologie do swoich wyrobów,
tajemnicą były strzeżone receptury, ujęcia wody jak i dobrze dobrane
składniki. Sława piw klasztornych rosła i możemy śmiało powiedzieć,
że średniowieczne klasztory wniosły ogromny wkład w doskonalenie sztuki
warzenia piwa! Drobiazgowość, dobór najlepszych składników i czas
poświęcany na dostosowywaniu odpowiednich technologii, pozwolił mnichom
wyprodukować najlepsze piwa, które przebojem zdobyły rynek i miliony
smakoszy. Piwa klasztorne uchodzą wśród znawców i smakoszy za najlepsze
piwa na świecie!
 |
 |
Trwają spory, który kraj jest ojczyzną piw klasztornych,
myślę że trudno tu będzie dociec prawdy, bo klasztory np. Benedyktynów
czy Cystersów były w rożnych krajach. Wiele zakonów i opactw miało
swoje własne browary. Na pewno do ojczyzny piw klasztornych możemy
zaliczyć Belgię, gdzie początki klasztornego piwowarstwa sięgają IV
w. Tradycje klasztorne w tym kraju podtrzymują ojcowie Cystersi np.
z opactwa Chinay, oferując piwa "Trapistów", słynne jest
piwo klasztoru Orwal, znane są ciemne piwa Święty Sykstus, Jakobinów
wytwarzane w klasztorze Thelerne, dobre piwo klasztorne "Double"
wytwarza znany browar Grimbergen. Belgijskie piwa klasztorne to różne
rodzaje od jasnych i ciemnych, lekkich i mocnych, a także piwa smakowe
o aromacie wiśni, czereśni, ziół itp. Także belgijskie piwa klasztorne
wyróżniają się oryginalnymi butelkami, etykietami oraz naczyniami,
w których są serwowane w lokalach. Belgia ma swojego piwnego patrona
jest nim św. Arnold, urodził się w 1042r. w Tieghen. Drugą kolebką
piw klasztornych jest Francja, tamtejsze opactwa w Saint-Denis koło
Paryża, Saint Remy i Corbie w Pikardii warzyły najwyborniejsze piwa
już od IV w. Piwowarami najbardziej piwnego regionu Francji, Alzacji
opiekuje się św. Leonard, Alzacja to wielka piwowarska światowa potęga.
Ogólnie patronem francuskich piwowarów jest św. Arnold. Niemcy - wielki
kraj piwoszy, kilku tysięcy browarów rodzinnych, małych i dużych także
mają piękną klasztorną tradycję w warzeniu piwa. Któż z nas nie zna
tak kultowych piw klasztornych jak: Paulaner (ojcowie Paulini), Franziskaner
(ojcowie Franciszkanie) czy znakomity klasztorny browar Augustinerbrau
(wszystkie z Monachium - Bawaria). Wymieniłem tylko tych największych,
którzy produkują różne gatunki piw jasnych i ciemnych oraz typowo
niemieckich "weissbier" (piw białych). Patronem piwowarów
bawarskich jest św. Florian, lokalnie także św. Augustyn, Bonifacy
i Marcin (piwowarzy, oberżyści i kucharze). Czesi równie wielka piwna
potęga z klasztornym piwem Smadny Mnich , piwowarzy czescy za swojego
patrona mają św. Wieńczysława. Piękną wspólną klasztorną tradycję
mają piwa z Irlandii i z Saint-Gall w Szwajcarii. Obydwa klasztory
łączy wspólna historia (związek 12 mnichów irlandzkich) i miasto Gallus,
pierwsze wzmianki o warzeniu tam piwa sięgają 820r. W Polsce zachował
się jedyny klasztorny browar ojców Cystersów w Szczyrzycu k. Limanowej,
produkuje znakomite piwo, acz w śladowych ilościach, klasztor założony
w 1234 roku, także słynie ze znakomitej wody mineralnej. Myślę, że
warto było przybliżyć chociaż mały fragmencik pięknej historii piw
klasztornych.
Edward Poskier
Grafika ze zbiorów autora niema cech reklamowych, jest przeglądem
birofilskich znaków graficznych.
P.S. Smakoszom piw klasztornych mogę polecić znakomite marki tych
piw z Belgii i Niemiec, które są w ofercie niektórych wielkich polskich
hipermarketów.
Artykuł dedykuję wielkiemu smakoszowi piw klasztornych
dr. Andrzejowi Majce (autor)
