Pop-Art z amerykańskim rodowodem
Wbrew
różnym upodobaniom pop-art był najważniejszym zjawiskiem
artystycznym w dziesięcioleciu 1960-1970. W czasie gdy wszelkie
artystyczne skandale były już jak się wydawało przeszłością,
pojawiający się nurt sztuki pop-art odrażał i budził gwałtowne
protesty. Pop-art ma swój rodowód amerykański, choć jego wątki,
tematy i style narodziły się także poza granicami Stanów
Zjednoczonych. Pojawia się w malarstwie, rzeźbie, jeden z jego
prekursorów Andy Warhol poświęcił się też początkowo
kinematografii underground. Szczególny klimat pop-art znalazł w
Stanach Zjednoczonych gdzie animatorzy nowej popularnej kultury
opiewali swe malarskie dokonania z magazynów ilustrowanych, komiksów,
kreskówek, science-fiction, rock and rolla i filmu. Główni
prekursorzy pop-artu w Stanach Zjednoczonych to: Lichtenstein,
Oldenburg, Warhol, Rosenquist, Wesselman, ich twórczość jakby inna
a zarazem pochodna cementuje blok pop-artu. Głośną pracą poza USA
jest obraz Richarda Hamiltona "W hołdzie dla Chrysler
Corporation" z 1957r., choć wcześniej w roku 1955
dwudziestoletni Konrad Klapeck z Niemiec namalował pierwszą ze swej
serii maszyn do pisania. W 1950-1960 rozpowszechniły się na koniec różne
formy asamblażu, zestawiane głównie z przedmiotów wyrzuconych, i
tak Rauschenberg - wprowadzał w swoje kombinowane malarstwo - radia,
parasole, drabiny, stare krzesła, wypchane kury, orły, kozy. Pop-art
różni się od trendów asamblażystów, że nie chodzi im o scalanie
przedmiotów rzeczywistych a zabiega jedynie o ich przeniesienie w
stylu informacji reklamowej przy zastosowaniu kodu kreskówki i
plakatu. Czymże jest pop-art jeśli nie społeczeństwem
konsumpcyjnym, które tak samo uznało się za temat sztuki. Artyści
cytują te obrazy, pokazują tematy prosto, w złym smaku, wulgarność,
brzydotę, ostre kolory czyli rzeczywistość. Twórcy tematu pop-artu
zbliżają się nie tyle do ready-mades Duchampa (prawdziwy pisuar, koło
rowerowe, szczotka do czyszczenia butelek) z 1914r. Ich bardziej pociąga
do malowideł Margeritte'a, pokazując w sposób neutralny zwykłe
przedmioty czy krajobrazy.
"za" czy "przeciw"
Jaki jest stosunek artystów pop-aru do ich tematów, obrazów czy
informacji przekazywanych przez gazety, telewizję, film rysunkowy czy
plakat. Amerykańscy artyści pop-artu prawie nigdy nie zdradzali
zamiarów polemicznych, prawie bo nie ma wątpliwości że Warholem
kieruje obsesja śmierci i chwały, Lichtensteinem - sadyzm,
Rosenquistem - naiwność życiem miasta, Wesselmannem - szczery
seksualizm a w przypadku Oldenburga - subiektywność. Jedno jest
pewne iż niezależnie od okresu i miejsca, wartości plastyczne tylko
wtedy zasługują na uwagę kiedy są podporządkowane oryginalnej
wizji. Andy Worhol w Stanach Zjednoczonych dorównywał sławą
gwiazdom Hollywoodu. Duży rozgardiasz wywołał w 1962r. proponując
do rozmyślań zamiast uśmiechu Giocondy - puszkę zupy Cambell, następnie
pokazał uśmiech gwiazd odczłowieczony jak konserwa.
Edward Poskier
Bielskie BWA kilka lat temu prezentowało wystawę prac Andy Worhola,
była ona niewątpliwie wydarzeniem artystycznym na miarę dziesięciolecia.
