Z dziejów pióra
Już w starożytnym Egipcie i Rzymie, stosowano rurki ze
zbiorniczkiem na atrament, lecz były one bardzo niedoskonałe.
Pierwsze wzmianki o użyciu pióra zanotowano w 624 roku. Użył go
encyklopedysta i nauczyciel nauk Kościoła - Izydor z Sewilli (Isidoros
Hispalensis). On to uważany jest za pierwszego, który opisał pióro
i atrament. Pierwsze swoje dzieło "Originum s. Entymologiarum
Libri XX" napisał przy użyciu wyśmienitego atramentu adinastum,
otrzymanego z soku żołędzi dębu galijskiego. Pióro do pisania
wywodzące się z romańskiego kręgu kulturowego, wykonane było z
metalu, natomiast starsze egipskie, wykonano z ptasich piór, o
odpowiednio zaostrzonych końcach. Przyjęło się ono jako narzędzie
do pisania obok często używanych rylcy, którymi od dawna pisano na
tabliczkach woskowych. Rok 1780 - lipski mechanik Scheller, wynalazł
wieczne pióro ze zbiornikiem na atrament, było jeszcze
niedopracowane i nie spełniało wymagań w nim pokładanych. W tym
samym roku firma Harrison z Birmingham w Anglii, opracowała pierwsze
pióro ze stali. Jednakże sztancowane pióra ze stali, miały jeszcze
tendencje do robienia kleksów i drapania. O tym jak trudno było
wyprodukować dobre metalowe pióro, niech świadczy fakt że wcześniej
inni wynalazcy w Niemczech i Anglii, bezskutecznie próbowali zastąpić
gęsie pióro do pisania, mosiądzem lub stalą. Próby podejmowali
tacy wynalazcy jak: Andreas Ludwig z Dolnej Bawarii, Johann Neudorfer
z Norymbergii w 1579r., Johann Janssen z Akwizgranu czy Johann
Heinrich Buerger z Królewca w 1748r. Dopiero w roku 1803,
angielskiemu fabrykantowi Wise, udało się wyprodukować dobrą nadającą
się do użytku stalówkę. W roku 1843, Emil Drescher, po raz
pierwszy opisał pióro wieczne, które według jego relacji miało być
już znane w XVIII wieku. Rok 1856 - August Leonhardi z Drezna,
wynalazł tzw. atrament alizarynowy, powodując tym przewrót w
produkcji atramentu i jakości samego pisania.
Lata przełomu
W roku 1884, amerykański agent ubezpieczeniowy Lewis Edson Waterman,
uzyskuje patent na wieczne pióro. Pierwsze próby z piórem Watermana
były niezbyt szczęśliwe dla jego wynalazcy. Wiąże się z tym
historia, kiedy Waterman podał swoje pierwsze pióro klientowi, by
ten podpisał umowę ubezpieczeniową, niestety z pióra popłynął
atrament, zalał druk, a zniechęcony klient podpisał umowę w innej
agencji. Ten fakt skłonił jego brata do skonstruowania pióra "regular",
w którym atrament spływał równomiernie do stalówki, przez bardzo
mały kanalik, jak w naczyniu włoskowatym. Zapas atramentu znajdujący
się wewnątrz drewnianego trzonka uzupełniany był na początku za
pomocą pipety. Później Waterman wprowadza do nabierania atramentu
cylinderek z tłoczkiem ssącym. Założona później fabryka piór
Watermana, dała początek "boomowi" w tym przemyśle. Równie
legendarnym producentem piór jest Parker - firma ta zasłynęła z
wielu oryginalnych i doskonałych rozwiązań, z solidności i
...nowatorskich form reklamy swoich wyrobów. Z innych firm trzeba wyróżnić
Pelikana (zasłynął też z atramentu i tuszu) Edacoto i Eversharp,
lecz solidnych firm było znacznie więcej, głównie opierały się
na wcześniej wdrożonych patentach. Powstają pióra złote, o pięknych
trzonkach z kości, masy perłowej, niepodzielnie wkracza chemia,
modne są zestawy z dwoma piórami lub z gustownym ołówkiem,
zadziwiają pomysłowe etui czy wymyślne piórniki na biurko z
marmuru, skóry, szlachetnego drewna. Waterman i Parker przeszły do
historii jako pióra legendarne, piórami tych firm piszą możni tego
świata. Pomimo wynalezienia długopisu kulkowego w 1938 roku,
wynalazcami byli Węgrzy - bracia Ladislaus i Georg Biro i pojawienia
się innych nowoczesnych "pisaków", pióro zawsze będzie
synonimem klasy, elity i tradycji.
Tekst: Edward Poskier, foto: z archiwum autora
