Ratusz jaki jest...?
Ratusz jaki jest...?
"Nowiny Śląskie" sprzed 135 lat doniosły o ważnym wydarzeniu z dziejów Żywca. 23 czerwca 1868 roku wmurowano kamień węgielny pod magistrat przy żywieckim Rynku. Gdzie urząd mieścił się wcześniej i kto był projektantem budynku? - nie wiadomo. W mrokach przeszłości giną informacje o jego powstaniu i początkach funkcjonowania. Wieść gminna niesie , że architekt był wiedeńczykiem i zaledwie piętnaście lat po wybudowaniu gmachu, częściowo spłonął, co tłumaczy brak jakichkolwiek pisanych źródeł archiwalnych dotyczących jego początków istnienia. O organizacji władz miejskich w Żywcu można dowiedzieć się z " Ordynacji królowej Konstancji" z 1626 roku.Władzę administracyjną sprawował burmistrz z wyboru i 6 radców ( w oryginale -"6 radziec").Nadzór nad miastem w imieniu pana, jako że Żywiec było miastem prywatnym, sprawował podstarości lub administrator. "Statut służbowy "z 1908 roku wymienia z nazwy urzędników miejskich w Żywcu : sekretarza, kasjera, rachmistrza, lekarza, weterynarza, inspektora policji, kancelistę, leśniczego oraz 22 "sług miejskich" tj.: policjantów, woźnego, strażaka, dozorcę rzeźni, gajowych, stróży nocnych i polowych , lampiarzy, akuszerkę i oprawcę, który jak wynika z innych dokumentów był po prostu - rakarzem. Z XIX wieku zachowały się Akta Mężów Wybranych, którzy byli czymś na kształt współczesnej Rady Miejskiej, posiedzenia jej były jawne, ale z zastrzeżeniem, że "prezydujący ma prawo i obowiązek po bezskutecznym napomnieniu do porządku, miejsca posiedzenia od słuchaczów uprzątnąć".
Ratusz jaki jest każdy widzi; wiekowy , w stylu eklektycznym i mocno nadszarpnięty zębem czasu. Reprezentacyjna sala, w której odbywają się sesje Rady Miejskiej od lutego 2002 r. świeci dziurami w suficie. Wyrw nie załatano do dnia dzisiejszego, bo doraźne naprawy tynku, przy tak złym stanie dachu nie rokowały długotrwałego powodzenia remontu. Jedynie skutecznym działaniem jest w takiej sytuacji kompleksowy remont pokrycia całego dachu.Tymczasowo więc zabezpieczono sufit aby zniszczenia w obiekcie zabytkowym nie postępowały dalej. 14 sierpnia 2002 r. z elewacji Ratusza zajmowanego przez sąd posypały się duże kawałki tynku na chodnik. Ze względu na bezpieczeństwo przechodniów, spękaną elewację budynku "zabandażowano" siatką ochronną.
Budynek jest własnością Skarbu Państwa, prawnie, tytułem tzw. trwałego zarządu, administrowały nim przez ostatnie lata- sąd i prokuratura . Obecnie sąd przeniósł się do odremontowanego budynku po siedzibie PZPR przy ulicy Kościuszki. Prokuratura Rejonowa nadal zajmuje część Ratusza. Całość musi być przez zimę ogrzewana. Mróz mógłby dokończyć dzieła zniszczenia. A strata byłaby niepowetowana bo, jak zapewnia Mariusz Godek z bielskiej Służby Ochrony Zabytków, Ratusz po Zespole Zamkowo- Parkowym jest najcenniejszym zabytkiem w Żywcu. Po przejęciu kluczy do Ratusza przez pracowników magistratu, które miało miejsce literalnie 6 stycznia br. starosta żywiecki dał im prawo do bezpłatnej dzierżawy części obiektu. Do wojewody śląskiego skierowano zaś podanie o jego komunalizację z wyłączeniem pomieszczeń zajmowanych przez prokuraturę . Remont generalny zabytkowego obiektu jest nieunikniony. Trudno jednak w tym miejscu podać konkretne terminy i kwoty jakie trzeba by wydać na renowację i adaptację zabytku do wymogów stawianych europejskim pomieszczeniom biurowym , w których przyjmuje się petentów w XXI wieku.Wszystko zależy od inwentaryzacji i ekspertyz, które określą dobitnie stan zniszczeń w budynku. Co prawda, burmistrz Antoni Szlagor zapowiada, że już za rok rozpocznie się przeprowadzka urzędników z dotychczasowej siedziby magistratu przy ulicy Powstańców Śląskich na Rynek. Obecnie oglądając zaniedbane, zagrzybione pomieszczenia Ratusza trudno sobie wyobrazić by w tak niedługim czasie nadawały się do użytku.
Ewa Jędryszek
