Tradycje, obrzędy i zwyczaje ludowe naszego regionu
Zasadniczym
warunkiem zachowania własnej kultury narodowej oraz jej trwania jest
przekaz dziedzictwa kulturowego. Należy go rozumieć przede wszystkim
jako historię, żywą tradycję, (która nie ma charakteru
reliktowego i jest tworzona współcześnie), jako folklor oraz język.
Z kulturą ludową zapoznajemy dzieci już w przedszkolu. Staje się
ona jednym z najskuteczniejszych środków wychowania patriotycznego.
Zaznajamianie ze sztuką własnego regionu, z tradycjami ludowymi może
być realizowane w sposób interesujący i bliski dzieciom.
W swojej 15-letniej pracy z dziećmi przedszkolnymi często kierunkowałam
swoją pracę na budzenie przywiązania do rodzinnego krajobrazu i
dziedzictwa kulturowego naszego regionu. Celem wyposażenia dzieci w
zasób wiedzy o własnym regionie opracowałam cykle zajęć o
tradycjach i obrzędach ludowych regionu beskidzkiego w powiązaniu z
rzeczywistością narodową, państwową. Elementy kształtujące pojęcie
regionu
wprowadzałam
podczas wycieczek. Dziedzictwo kulturowe (rozumiane jako spuścizna
dorobku regionu w sferze materialnej i duchowej) przekazywałam przez:
wywiady, zbieractwo, korzystanie z dorobku rodzin, krewnych, sąsiadów.
Na sali zajęć zorganizowałam "Kącik regionalny" dzięki
zbiorom Parafii w Leśnej. Dzieci miały okazję zobaczyć eksponaty
dotyczące regionu, wyposażenia domów, narzędzi pracy. Na zajęcia
do Przedszkola w Siennej przychodziły przedstawicielki Koła Gospodyń
Wiejskich, które pokazywały wychowankom haftowanie, ozdabianie strojów
regionalnych, wyroby bibułkowe. Zaprosiłam również miejscową
poetkę ludową - panią Stefanią Kubieniec mieszkankę Siennej.
Opowiadała dzieciom bajki, legendy, przepowiednie, wróżby i przyśpiewki.
Zaprezentowała nam także swoje wiersze, np.
"Żeby w naszej gminie
wszystkim się darzyło.
Aby panu wójtowi
dobrze się rządziło.
Żeby wszyscy ludzie
dla was uprzejmi byli.
I przedszkolakom też
dobrze życzyli.
Gdy trzeba nam będzie
na potrzeby prosić,
aby dla naszej gromadki też znalazł się grosik".
Dzieci odwiedziły również Muzeum w Żywcu, gdzie wysłuchały krótkiej
lekcji specjalnie przygotowanej dla przedszkolaków. Swoje wiadomości
o regionie pogłębiały oglądając park w Żywcu i Zamek Habsburgów.
W naszej gminie powstała Izba Pamięci w Lipowej. Realizując opisane
zagadnienia dzieci będą mogły odwiedzać to miejsce.
Myślę, że poznanie własnego dziedzictwa kulturowego (zwyczajów,
tradycji, obrzędów) należy realizować na każdym etapie edukacji
poprzez formy i metody dostosowane do rozwoju psychofizycznego
dziecka. Realizowane zagadnienia dają okazję do przeżywania treści
związanych ze środowiskiem rodzinnym i społecznością lokalną.
mgr Bernadetta Kowalczyk
nauczycielka przedszkola w Słotwinie